Aandoenlijk verhaal over adoptie in China

Dam Street (Hong Yan). Regie: Li Yu. Met: Liu Yi, Huang Xingrao, Li Kechun, Wang Yizhu. In: Rialto, Amsterdam; Haags Filmhuis, Den Haag; Lantaren/Venster, Rotterdam; Lux, Nijmegen, 'T Hoogt, Utrecht.

De Chinese regisseuse Li Yu heeft een goed oog voor controversiële onderwerpen. Zo leverde zij in 2002 met Fish and Elephant ‘de eerste Chinese film rond lesbische relaties’ af en neemt zij in Dam Street het onderwerp adoptie onder de loep.

Beide films werden gedraaid zonder toestemming van de Chinese autoriteiten, waardoor ze in eigen land niet officieel vertoond kunnen worden. Voor een Westers publiek zijn haar films niet bijster authentiek of vernieuwend. Het is vooral interessant ze te bekijken vanuit de wetenschap dat ze verhalen vertellen die in eigen land te beladen zijn om te vertellen. Daarom horen ze waarschijnlijk meer op filmfestivals thuis dan in bioscopen, al zorgt het adoptiethema er misschien ook voor dat dit een typische doelgroepfilm kan worden.

Het tweeluik Dam Street vertelt eerst hoe het kan gebeuren dat de zestienjarige scholiere Xiao-Yun zwanger wordt en dan hoe zij tien jaar later een soort verzoening in haar leven vindt dankzij een tienjarig jongetje dat aan de andere kant van de rivier woont. Al te grote sprongen in het verhaal worden door middel van tussentitels verteld, meer een noodgreep van een narratieve keuze. Maar hoe het werkelijk tussen die twee zit, kan zelfs een blinde filmkijker zien aankomen.

Aandoenlijk geënsceneerd is wel het proces van toenadering tussen een al te volwassen kind en de jonge vrouw die veel te weinig kind geweest is. Haar droom om ooit operazangeres te worden is na haar zwangerschap al snel gesmoord in een leven aan de zelfkant, waarin ze als nachtclubzangeres haar brood moet verdienen.

Het is een mooie tournure die de film zo maakt. We komen Xiao-Yuns leven binnen in een vijandige atmosfeer en zien de wereld gastvrij voor haar worden. Na de sociologische schets uit de eerste scènes keert de film zich naar binnen, en vertelt het hele verhaal over verstikkende maatschappelijke normen en ballingschap nog eens, maar nu op een verinnerlijkte manier. Het geeft de film, met z’n weinig opzienbarende, van buiten bekeken beelden, uiteindelijk toch een ingetogen toon.