‘Hollandse nuchterheid voert de boventoon’

Voor de tweede keer in zijn historie zit het grootste automatiseringsbedrijf van Nederland in de problemen. Een hoge schuldenlast, een lage koers op de beurs en fraude spelen het bedrijf parten.

Wagenaar (Getronics): „Ik heb hier veel lol hoor.” (Foto’s Maarten van Haaff) Klaas Wagenaar, bestuurrsvoorzitter Getronics, Amsterdam, 6 okt 2006, foto MAARTEN VAN HAAFF Haaff, Maarten van

De cijfers zijn rood, de beurskoers is gedaald en voor de tweede keer dit jaar vertrekt er iemand uit de raad van bestuur.

Klaas Wagenaar (47) lijkt zich bij Getronics in net zulke roerige tijden te bevinden als toen hij in 2002 aan boord kwam. Toen was het onder meer Wagenaar die orde op zaken stelde. Maar sinds hij topman is, lopen de schulden snel op.

Het afgelopen jaar volgt het slechte nieuws elkaar snel op. Begin februari kwam een boekhoudfraude in Italië aan het licht – waarna dit bedrijfsonderdeel in versneld tempo werd verkocht. De winstgevendheid daalde scherp. Getronics verkocht de laatste maanden aan de lopende band bedrijfsonderdelen, voornamelijk om de banken tevreden te houden. Slechte halfjaarcijfers zonden de aandelenkoers in augustus 40 procent lager.

Vorige week vertoefde u met het hogere Getronics-management in Cannes voor de jaarlijkse top 100-conferentie. Hoe was de stemming?

„Voor de goede orde: we zaten in een goedkoop hotel, in een gemiddelde wijk van Cannes, op tien minuten van het strand. In mijn openingsspeech heb ik de hele recente geschiedenis doorgenomen, onder meer de problemen in Italië. Ik heb de situatie in perspectief geplaatst, met als voornaamste doel: een gevoel van urgentie oproepen, dat mensen weten dat er actie nodig is.”

U overwoog eerder dit jaar om vanwege de fraude in Italië op te stappen. Waarom zei u dat?

„Je hebt twee stijlen van management: je kunt het netjes voor je houden, ijzeren-Heinig blijven. Of meer je emoties tonen. Ik kon het mezelf aantrekken dat dit gebeurd was, ik voelde me heel erg verantwoordelijk. Dat is mijn aard. Ik heb het met mijn president-commissaris besproken, en geconcludeerd om verder te gaan. Dat was heel fijn.”

Heeft u veel contact met de commissarissen?

„Regelmatig, maar ik zou best iets meer met de commissarissen willen spreken. Over van alles, over hún mening, over wat zij zouden doen.”

Sinds de fraude in Italië is de druk op het bedrijf, en op u als leider, eerder toegenomen. Na het winstalarm in augustus eiste de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) openlijk uw aftreden. Hoe gaat u daar mee om?

„We hadden de pech dat we een cocktail van slecht nieuws hadden. Met name de paragraaf over onze financiële positie. Dat de banken, zeg maar, het vertrouwen wat hadden opgegeven.

„Natuurlijk zijn de mensen wel wat zenuwachtig geworden, maar de interne kritiek is me erg meegevallen. De Hollandse nuchterheid is groot bij Getronics, ook buiten Nederland.

„En je kan er ook anders tegenaan kijken. Toen ik aantrad [in februari 2003, als financieel bestuurder, red.] was Getronics op sterven na dood. Ik trof een federatie van 30 landen aan, met drie niet geïntegreerde bedrijven: Getronics, Olivetti en Wang. Er waren hooguit vijf internationale klanten. Er was geen visie, geen strategie, geen groei, geen marktleiderschap in Nederland, geen kloppend hart. Ik had een betere organisatie verwacht toen ik me zette aan het afpellen van de ui. Daar kwam ik pas achter in de jaren erna. De hypotheek van mijn voorgangers was groter dan ik had ingeschat. Maar nu klopt het hart weer. We groeien weer sinds 5 jaar, commercieel zijn we zeer succesvol en in Nederland zijn we marktleider. Dat hebben we toch maar even mooi voor elkaar gekregen.

Wel kun je bewust investeren in sterker risicomanagement. Dat hadden we niet. Dat hebben we geaccelereerd na het Italië-verhaal. En we hebben de interne accountantsdienst uitgebreid.”

Waarom heeft de Brit Stuart Appleton vorige week zijn vertrek uit de raad van bestuur aangekondigd?

„Dat heeft te maken met zijn persoonlijke wens voor een verhoging van de kwaliteit van het leven te kiezen. Hij werkt hier al 6,5 jaar, grotendeels in een crisissituatie. Hij heeft al die tijd heen en weer gependeld tussen Engeland en Amsterdam. Het kwam voor mij niet als verrassing. We zijn maatjes, zeg maar.”

Is het denkbaar dat ook andere leden van de raad van bestuur de weg van Appleton volgen? Ze hebben allemaal hard gewerkt.

„Dat zou kunnen ja, maar ik kan niet bij iedereen in de harten kijken.”

Met het vertrek van Appleton en Henny van Schaik (zie inzet), bestaat de raad van bestuur nu uit vier man. Is dat niet nog steeds te groot, nu Getronics zich uit veel landen terugtrekt en dochters in Nederland verkoopt?

„Ik deel dat we in elk geval niet groter worden. En als de raad van bestuur wat kleiner wordt zal ik dat niet erg vinden.”

In de financiële wereld klinkt al tijden het gerucht dat KPN belangstelling heeft om het afgeslankte Getronics over te nemen.

„Er gaat zeker een nieuwe ronde van consolidatie in onze sector komen, maar de vraag is wanneer. Het is denkbaar dat wij daar bij betrokken worden. Belangstelling voor ons kan uit een aantal hoeken komen: van onze traditionele collega’s, inderdaad van telecombedrijven – die willen er graag hun dienstverlening uitbreiden. Maar denk ook aan Indiase spelers die geen direct contact met de klant hebben in Noord Amerika en Europa. En dan heb je nog de private-equitypartijen, maar ik geloof dat wij op dit moment voor hen te veel schulden hebben.”

Klopt het dat er overnamegesprekken met KPN zijn gevoerd en dat die herhaaldelijk zijn afgebroken?

Hij zucht, haalt diep adem. „Laat ik het zo stellen: er wordt altijd gesproken tussen partners, of op informele basis, hoe we kunnen samenwerken. Dat heeft niet geleid tot een persbericht van onze kant. Ach, er wordt heel veel gepraat en gesproken. Het meest nog door zakenbankiers die hun pijplijn gevuld moeten houden. Als er iemand langskomt dan zullen we serieus bespreken wat er ter tafel komt. Dat zijn we verplicht. Wij spreken voortdurend met onze partners, zoals ook KPN, over hoe we kunnen samenwerken. Die gesprekken kunnen alle kanten uit gaan.”

Eind vorig jaar, vlak voor de Italië-affaire aan het licht kwam, is uw contract opengebroken en verlengd tot 2010. Waarom?

„Daar heb ik zelf om gevraagd, omdat het bijna [in 2007, red.] zou aflopen. Dat had te maken met enkele grote klantencontracten die we zouden afsluiten. Klanten vinden de persoonlijke betrokkenheid van Klaas erg belangrijk. Ik wilde voorkomen dat mijn eventuele vertrek gespreksonderwerp zou worden. En hangt ook samen met aantrekken van nieuw personeel. Heel veel talent komt toch ook af op de persoon Klaas, zo werkt het in elk geval binnen ons bedrijf.”

Waarom kiest u niet voor rust, na al die hectische jaren?

„Ik zit er pas 3,5 jaar. En ik heb hier ook veel lol, hoor. Ondanks alle zware zaken heb ik veel passie voor Getronics en dat straalt af op onze medewerkers en klanten. En ik leer elke dag.”

    • Jeroen Wester Philip de Witt Wijnen