Ramadan met eigen Palestijnse soap

Ramadan is de maand waarin moslims overdag de ziel zuiveren door zich te onthouden van eten, drinken, roken, vloeken en vrijen. Maar zodra de zon is ondergaan, wordt er naar hartelust gegeten. En na het copieuze iftar-buffet, het breken van de vasten, en sohour, het laatste maal voor de dageraad, wordt er urenlang, rokend, televisie gekeken. Naar drama’s en soaps.

Speciale voor ramadan gemaakte soapopera’s over onmogelijke liefdes, gemengde huwelijken, terrorisme, drugs en problemen met alcohol trekken wereldwijd tientallen miljoenen kijkers. Ook in de Palestijnse gebieden, waar de Palestijnse productie Shu Fi Ma Fi (Wat is er aan de hand?) zich voor het eerst een plaats heeft verworven in de top drie te midden van Egyptische en Syrische tranentrekkers.

„Nieuwsuitzendingen worden ingekort of zelfs gestopt. Niemand heeft tijdens de ramadan behoeft aan ellende. Er is dan alleen behoefte aan lichte komedies en aan drama,” vertelt Enas Muthaffar, filmmaakster en producent van de door Ma'an Netwerk, het onafhankelijke netwerk van Palestijnse lokale tv-stations, uitgezonden soap. Het gaat over het leven van een groep mannelijke en vrouwelijke studenten op de campus van een van de grotere Palestijnse universiteiten.

„Drank, seks en trouwen met iemand van een ander geloof zijn rode lijnen in de samenleving. Als een islamitische jongen trouwt met een christelijk meisje is hij murtada, iemand die zich met zijn rug naar de islam heeft gekeerd. Seks voor het huwelijk kan levensgevaarlijk zijn, een meisje wordt dan in het gunstigste geval meteen ‘kauwgum’, iemand die veel over de tong gaat. We hebben geprobeerd al die rode lijnen rondom sociale kwesties waar de media meestal over zwijgen op een hele lichtvoetige, moderne manier te overschrijden”, legt de Oost-Jeruzalemse filmproducent uit.

Vooral bij Palestijnse jongeren raakt Shu Fi Ma Fi, geschreven en geregisseerd door Saleem Babour en Rifat Adi, een snaar . De serie scoort zeer goed ten opzichte van de zware concurrentie uit Egypte, in het Midden-Oosten, de VS en Europa marktleider waar het gaat om de productie van tv-drama en komedies, gevolgd door Syrië. Egyptische producenten hebben voor deze ramadan 50 soaps gemaakt, de Syriërs 45. Maar het Syrische Al-Hoor Al -Heine (De reinen en de schonen), een dertigdelig drama over Jordaanse, Libanese, Marokkaanse en Saoedische families in een residentieel complex in Saoedi-Arabië dat het doelwit is van een terroristische aanslag, is op weg de grote winnaar te worden in de jaarlijkse race om kijkers en advertentie-inkomsten.

Aangezien in ieder Palestijns huishouden, ook in de kampen, naar de vrijwel gratis satellietzenders wordt gekeken, is een derde plaats op de kijkcijferlijst niet slecht voor een Palestijnse productie. „Vorig jaar, toen er voor het eerst een Palestijnse soap te zien was, keek niemand. Het was ook flut”, aldus Enas Muthaffar.

Voor westers georiënteerde, seculiere Palestijnen is Shu Fi Ma Fi aan de tamme kant, de teksten hebben een impliciet karakter en de acteurs en actrices onthouden zich van grofheden. Enas: „Het mag van mij volgend jaar best nog wat scherper, maar Ma'an, de opdrachtgever, wilde dat wij ook rekening hielden met de conservatievere kijkers in Hebron, Jenin en Gazastad. In Ramallah kan je bijna alles zeggen en doen, maar dat is niet overal het geval. Palestijnen zijn veel minder religieus dan wel wordt verondersteld na de verkiezing van Hamas. Er had best nog wat meer straattaal in gekund.”

In de afleveringen over alcohol, vrij verkrijgbaar in winkels en restaurants in Ramallah en Betlehem, maar elders moeilijker of niet te vinden, zoals in de drooggelegde Gazastrook, werd daarom niet eens een fles wijn getoond.

Geen Arabische soap zonder een onderliggende boodschap. In Shu Fi Ma Fi, gefinancierd door de Britse regering, zijn de boodschappen ‘tolerantie’ en ‘het geweldloos oplossen van meningsverschillen’. Enas vertelt dat misschien daarom sommige kijkers de soap wat „te lief en te naïef vinden.”

Voor Ma’an Netwerk, dat is opgericht met Deense en Nederlandse subsidies en over een uitstekend tv-journaal en een Arabisch/Engelse website beschikt, is de soap een doorslaand succes. De meeste reacties kwamen na de afleveringen over corrupte politici met een woordspeling op de naam van Hamaspremier Haniyah. Sommige boze kijkers meenden dat een familielid of een door hen bewonderd lid van het Palestijnse parlement geparodieerd werd.

Website : www.maannews.net/en/

Rectificatie / Gerectificeerd

De regisseur en scenarioschijver van de Palestijnse soap Shu Fi Ma Fi, opgevoerd in het artikel Ramadan met eigen Palestijnse soap (12 oktober, pagina 5), heet niet Saleem Babour , maar Salim Dabbour.

    • Oscar Garschagen