Onenigheid bij inspectie over hulp aan onverzekerde patiënten

De zorginspectie zei in juni dat de acute zorg voor onverzekerden in orde was. Inspecteur Voogt is het daar niet mee eens. En zij gaat erover. „Ik wist van niks.”

Rotterdam, 12 okt. - De avond van maandag 26 juni wordt inspecteur Wil Voogt (62) om tien uur gebeld door hoofdinspecteur Jan van Wijngaarden. Hij vraagt of zij zijn nota al heeft gezien. Ze weet niet waarover hij het heeft. „Ik wist van niks. Hij zou ’m naar me mailen.”

Het blijkt een nota te zijn over de zorg aan onverzekerde patiënten, en of die voldoet, met name in de regio Rotterdam. Minister Hoogervorst (Volksgezondheid, VVD) had de Inspectie voor de Gezondheidszorg daartoe opdracht gegeven, na ophef in de media en in de Tweede Kamer over onverzekerde patiënten.

Wil Voogt is bij de inspectie expert op dit gebied. Ze houdt al acht jaar toezicht op de zorg aan minderheden. Ze was in die jaren betrokken bij alle adviezen die de inspectie hierover uitbracht. Ze begrijpt niet waarom zij dít advies niet mocht schrijven.

De volgende ochtend voorziet ze zijn nota van commentaar. Een dag later, op woensdag, mailt Van Wijngaarden haar weer: de definitieve nota. Haar belangrijkste commentaren heeft hij daarin niet meegenomen. Hij schrijft ook dat hij deze nota al naar de minister heeft gestuurd en dat die hem inmiddels al naar de Tweede Kamer heeft verzonden. Als ze hem vraagt waarom haar mening in deze nota is genegeerd, zegt hij volgens haar dat er haast bij was. ‘Acute zorg onverzekerden in orde’ kopt het persbericht van de inspectie diezelfde dag nog over de nota.

Twee dagen later neemt Voogt haar ontslag. Tot het voorjaar van 2007 maakt ze haar werk nog af. De inspectie zegt het vertrek van Voogt te betreuren. „Zij is een goede inspecteur.” Over de onenigheid zegt een woordvoerder van de inspectie dat de nota inderdaad „haar terrein” betreft, maar dat het „altijd de leiding is die bepaalt wat in een nota staat”.

Het aantal patiënten dat wordt weggestuurd stijgt, zegt Voogt. „Dat zijn met name patiënten waarvan artsen weten dat ze veel nazorg nodig zullen hebben. Mensen met ingewikkelde breuken, die na een ingreep moeten revalideren bijvoorbeeld.”

Zij komen in een ziekenhuis niet verder dan de balie. Daar moeten ze zich sinds dit jaar identificeren, wat de met name illegale patiënten niet kunnen. Ze moeten een verzekeringspasje laten zien dat ze niet hebben. Hun behandeling zelf betalen kunnen ze niet. Ook niet een deel daarvan. Dat ziekenhuizen hen wegsturen is tegen de wet, zegt Voogt. „Iedereen – verzekerd of niet – heeft volgens de wet recht op medisch noodzakelijke zorg. Dat is de zorg die in de basisverzekering wordt vergoed, op IVF en operaties voor transseksuelen na.”

Nog voor een nieuw zorgstelsel dit jaar werd ingevoerd, was er al rumoer over hoe mensen die niet tegen ziektekosten verzekerd waren, behandeld moesten worden. Ziekenhuisdirecteuren uit Rotterdam en Den Haag zeiden dat patiënten die niet verzekerd zijn en hun behandeling niet (deels) kunnen betalen, uitsluitend nog specialisten te zien zouden krijgen als dat echt niet anders kon. Ze maakten een onderscheid tussen acuut levensbedreigende zorg en levensbedreigende zorg. Iemand met een hartinfarct was dus welkom. Een vrouw met een knobbeltje in haar borst werd geadviseerd naar haar moederland terug te gaan.

Ziekenhuizen vreesden namelijk dat in het nieuwe stelsel het aantal onverzekerden zou toenemen, omdat verzekeraars klanten mochten royeren die drie maanden geen premie betalen. Zij draaien zelf deels voor die kosten op.

Twee Rotterdamse straatdokters signaleerden in mei van dit jaar in artsenblad Medisch Contact dat ziekenhuizen zich inderdaad aanmerkelijk harder opstelden tegen onverzekerde patiënten.

Verzekeraars zijn vooralsnog terughoudend geweest klanten te royeren, omdat die zo naar een andere verzekeraar zouden kunnen overstappen. Voor verzekeraars is het een gezamenlijk probleem. Binnenkort komt er een wet waarmee verzekeraars meer ruimte krijgen wanbetalers hun achterstallige premie te laten betalen, waarna ze wel geroyeerd kunnen worden. De exacte inhoud van die wet is nog niet bekend.

    • Esther Rosenberg