Zo hard als het bij Gore gaat, gaat het nergens

Al Gore serveert in zijn film nèt die ingrediënten uit het klimaatdebat waartegen de broeikassceptici – terecht – bezwaar maken.

Meeslepend en onderhoudend is de film ‘An Inconvenient Truth’. Als we niet snel wat doen gaan we naar de ratsmodee, is de boodschap die Al Gore er honderd minuten lang inhamert. Hij brengt geen wetenschappelijk betoog, maar toch komen de argumenten bijna allemaal uit wetenschappelijke hoek. En Gore had een leger wetenschappelijke ‘vrienden’ achter de hand dat hem op het juiste spoor kon houden.

Is dat gelukt? Nee. Hoe sympathiek het streven van Gore ook is: hij serveert nu nét die ingrediënten uit het klimaatdebat waartegen de broeikassceptici – terecht – bezwaar maken. Overmand door onheilsgevoelens is hij het spoor juist helemaal kwijt geraakt.

Het begint al met het ongelukkige bewijs dat hij voor het optreden van het broeikaseffect aanvoert. De meeste wetenschappers betogen: het CO2-gehalte van de atmosfeer stijgt door menselijk handelen. Klimaatmodellen voorspellen daarvan een opwarming en de waargenomen opwarming stemt daarmee redelijk overeen. Maar Gore zegt: het CO2-gehalte stijgt en uit oeroud ijs van de Zuidpool weten we dat een hoog CO2-gehalte altijd samengaat met een temperatuurstijging. Fout. Duizenden jaren geleden was het verband vaak net andersom: werd het eerst warmer en steeg dan de CO2-concentratie.

Dat de gletsjers korter worden door de opwarming zal wel waar zijn, maar om dat nu steevast te illustreren met dat dramatische afkalven van zeegletsjers is wel erg ongelukkig. Gletsjers stromen. Ook zonder opwarming kalven ze af. Vraag het de Titanic. Toen Gore’s film gemaakt werd, niet lang na ‘Katrina’, leek het bewijs wel geleverd dat boven de opwarmende oceanen steeds meer tropische cyclonen zouden ontstaan. Maar de hausse aan verwoestende cyclonen die zo losjes voor 2006 werd voorspeld is er niet gekomen. Gore zag het niet of wilde het niet zien.

Dat verzekeringsmaatschappijen meer schade door natuurgeweld signaleren komt vooral doordat er meer mensen zijn die steeds luxer wonen en dichter bij zeeën en rivieren willen zitten.

Niemand heeft de moeite genomen Gore te vertellen dat de vreselijke verwoestijning in de Sahel-landen al weer voorbij is. De Sahel vergroent, het is op satellietfoto’s te zien. Al die nieuwe besmettelijke ziekten waarmee de wereld kampt, danken hun verspreiding in de eerste plaats aan lokale overbevolking, intensieve veeteelt en het internationale vliegverkeer. De invloed van klimaatverandering is bescheiden en soms aantoonbaar averechts. Planten- en diersoorten verdwijnen vooral doordat habitats worden vernietigd, pas in laatste instantie door de opwarming. En zo hard als het bij Gore gaat, gaat het nergens.

Het zeeniveau kan wel met zes meter gaan stijgen, heeft Gore begrepen. Het kan geen kwaad erop te wijzen dat voor de lopende eeuw nog geen halve meter stijging is voorzien. Waarom er opeens honderden miljoenen mensen op de vlucht moeten slaan als het zó traag gaat: dat weet alleen Gore.

    • Karel Knip