De risico’s van Wavin-winsten

Tot in Newport Beach, Californië, beleggen ze al in bankleningen van Wavin uit Zwolle. Wavins prospectus illustreert de zorgen van de centrale banken over de gouden graal van private equity.

Voor het onderzoeksteam van De Nederlandsche Bank dat de risico’s voor banken bij private-equityinvesteringen in kaart moet brengen, biedt het prospectus van beursganger Wavin onvermoede informatie.

Wavin, een producent van plastic pijpen in Zwolle (1,4 miljard euro omzet; 7.300 werknemers) brengt zijn aandelen donderdag naar de beurs.

De afgelopen acht jaar was het bedrijf (groten)deels in handen van private-equityfinancier CVC, die gespecialiseerd is in investeringen in ondernemingen die niet aan de beurs genoteerd zijn. De kracht van geldschieters als CVC is niet alleen vers kapitaal verschaffen, maar ook groei aanjagen en vervolgens hun aandelen weer verkopen. Het hoge rendement van 20 tot 30 procent dat private-equityverschaffers hun eigen aandeelhouders voorspiegelen moet vooral behaald worden bij verkoop. In Wavins geval: bij de beursgang.

Niet alleen de hoge rendementen die private-equityfinanciers kunnen behalen trekken de aandacht. In Wavins geval kunnen de financiers in dertien maanden een rendement van tegen de 900 procent boeken. De Nederlandsche Bank en de Europese Centrale Bank hebben uit hoofde van hun toezicht op de financiële wereld doorgaans geen oordeel over hoge rendementen. Maar de vuistregel in de financiële wetenschap zegt: hoog rendement, hoog risico.

En als het woord risico valt, schieten toezichthouders altijd overeind. Zij worden betaald om erop toe te zien dat de onvermijdelijke risico’s in de zakenwereld niet zo onbeheersbaar worden dat de cruciale positie van banken in de samenleving gevaar loopt. De centrale bankiers beginnen zich zorgen te maken over de gevolgen van de kapitaalstromen naar private-equitybedrijven en het veelvoud van kredieten dat banken deze bedrijven durven te geven.

In haar halfjaarlijks overzicht van financiële stabiliteit in Nederland kondigde de centrale bank vorige maand onderzoek aan naar de omvang en risico’s van private equity. De Nederlandsche Bank bank is bezorgd om de hoge schuldenlast van bedrijven die in handen zijn van private-equityfinanciers, om grote leningen van banken aan deze risicovoller gefinancierde bedrijven en om het doorschuiven van een deel van deze leningen aan onbekende partijen, waar de centrale bank geen zicht op heeft. De centrale bankiers verhogen al een jaar de officiële rentetarieven en verdere verhogingen maken de betrokken bedrijven extra kwetsbaar.

Het prospectus van Wavin laat zien dat krediet steeds duurder wordt en veel krediet nog veel duurder. Wavin had in heel 2002 financieringslasten van ruim 14 miljoen euro. In de eerste zes maanden van dit jaar was dat opgelopen tot 40 miljoen euro. En daar komen in de tweede jaarhelft in elk geval nog 28 miljoen euro bij doordat Wavin zijn kredietafspraken met de banken kan verbeteren. Wavin had vorig jaar 865 miljoen euro geleend in het kader van een omvangrijke financiële reorganisatie.

De provisies voor de banken die daaraan vastzaten wilde Wavin uitsmeren over een aantal jaren. Maar nu de kredietafspraken alweer worden gewijzigd, gaan die kosten ten laste van de winst. De miljoenen provisies en de kredieten illustreren de aantrekkingskracht op banken van private-equitybedrijven. Wanneer de rente stijgt, gaat een steeds groter deel van de brutowinst van bedrijven op aan rentebetalingen.

Maar de centrale banken zijn ook bang dat een kleine groep banken een grote hoeveelheid van deze categorie risicovolle leningen in zijn boeken heeft staan. Of dat banken juist deze leningen bij stukjes en beetjes doorverkopen aan anderen.

Ook dat is bij Wavin aan de orde. Meerdere Amerikaanse beleggingsfondsen die geld steken in effecten met een vaste rente blijken ‘plukjes’ Wavin-leningen te hebben. Zo zitten leningen van 4,5 miljoen euro in het Floating Income Fund van vermogensbeheerder Pimco in Newport Beach, Californië. Ook drie fondsen van vermogensbeheerder Eaton Vance in Boston bezitten plukjes Wavin-leningen.