Zorgstelsel blijkt arts en patiënt mee te vallen

Het nieuwe zorgstelsel lijkt voor patiënten, artsen, ziekenhuizen en verzekeraars beter uit te pakken dan zij vooraf dachten. Huisartsen gaan meer verdienen, chronische patiënten betalen een lagere premie dan voorheen, ziekenhuizen gaan zich beter organiseren.

Dat blijkt uit een rondgang langs patiënten, instellingen en organisaties in de zorgsector. Op basis van bevindingen van hun belangenverenigingen, toonden patiënten, artsen, een verzekeraar en een ziekenhuis wat voor hen was veranderd.

Op 1 januari dit jaar voerde het kabinet de Zorgverzekeringswet in, de belangrijkste wet van het nieuwe zorgstelsel. Het stelsel moest de zorg doelmatiger maken door mensen op de werkvloer te stimuleren kosten te beheersen.

Huisartsen vreesden dat zorgverzekeraars zich met de inhoud van hun vak zouden bemoeien. Ze staakten daarom. Een woordvoerder van de huisartsenvereniging LHV zegt nu: „Dat is tot nog toe niet gebeurd”. De administratieve lasten namen toe, maar die zijn volgens de woordvoerder „deels niet structureel”.

Patiëntenverenigingen zeggen dat verzekeraars en ziekenhuizen nu, wegens hun onderlinge concurrentie, beter naar patiënten zijn gaan luisteren. In het Meander Medisch Centrum in Amersfoort bijvoorbeeld krijgen patiënten sinds deze zomer warme maaltijden in de avond, in plaats van ’s middags.

Directeur Hanneke Snellen van de Reumapatiëntenbond zegt dat verzekeraars dit jaar „toegeeflijker” zijn. „Ze zijn eerder bereid te praten over de inhoud van de polis”. Oogarts Johan Kappelhof laat patiënten vaker kiezen: „Ik bied ze bijvoorbeeld aan multifocale lenzen te nemen, die zijn voor dichtbij en veraf. Daar zit wel een nadeel aan. Een behoorlijke zelfs: je ziet op beide afstanden een waas. Maar het is wél een keuze.”

Het stelsel is nog niet af, omdat verzekeraars en zorginstellingen nog middenin hun eigen reorganisaties zitten en de wetten nog altijd worden aangepast. Wel neemt de bureaucratie in snel tempo toe. Ziekenhuizen en verzekeraars hebben managers aangenomen om met de marktwerking en de daardoor toegenomen administratieve lasten om te kunnen gaan. Huisartsen hebben assistenten aangenomen voor administratie die zij voorhen zelf deden.

Verzekeraars zeggen de premie het komend jaar met 15 procent te moeten verhogen. Dit jaar hebben ze polissen onder de kostprijs verkocht, om klanten te winnen.

Maandblad M:patiënt in de watten

huisartsenprotest in 2005, zie www.nrc.nl