In het Huis van Petrosian

Hans Ree over het wereldkampioenschap in de Armeense hoofdstad Jerevan

Hoe frivool de aantijging van Topalovs manager Danailov was dat Kramnik te vaak zetten had gespeeld die met de keuzes van de computer Fritz 9 overeenkwamen, blijkt al uit het feit dat hij het percentage overeenkomende zetten niet eens correct uitgerekend had. Hij wist wel dat het er niet echt toe deed.

Op het weblog van Susan Polgar schreef een bezoeker dat hij dezelfde test had gedaan met drie partijen van Bobby Fischer uit 1970 en 1971, toen er nog geen behoorlijke schaakprogramma's waren. De zetten van Fischer kwamen in die test voor 79,8 procent overeen met die van Fritz, wat pleit voor Fischer en ook voor Fritz.

Toen Topalov vorig jaar wereldkampioen werd, beschuldigden een aantal Russen onder aanvoering van Alexander Morozevitsj hem ervan dat hij zich door de computer Rybka had laten voorzeggen. Straks doen Rybka en Fritz het samen, zonder tussenkomst van mensen.

Het droevige resultaat van alle onzin is in ieder geval dat er nooit meer om het wereldkampioenschap gespeeld kan worden zonder draconische en ridicuul aandoende veiligheidsmaatregelen. Hoe ver moeten die gaan? Kramniks kamertje en zijn wc worden voor zijn partij begint grondig onderzocht door de mensen van Topalov. Kramniks manager zegt dat die lui van Topalov weer door anderen gecontroleerd moeten worden, omdat ze anders stiekem iets kunnen neerleggen om Kramnik verdacht te maken. Maar die volgende groep controleurs heeft ook eigen belangen en zou zelf dus ook weer in de gaten moeten worden gehouden door een andere groep. Zo kan het lang doorgaan.

Laten we ons ontworstelen aan deze modderpoel en overgaan naar iets vrolijkers. Deze week begonnen in de Armeense hoofdstad Jerevan de wereldkampioenschappen voor mannen en vrouwen onder de twintig jaar. Het heetste ijzer dat Nederland daar in het vuur heeft is Daniel Stellwagen.

Er wordt gespeeld in het Petrosian Huis, genoemd naar de vroegere wereldkampioen, over wie de schaakhistoricus Edward Winter laatst aan zijn lezers vroeg of er bewijzen waren voor iets dat Boris Spassky ooit gezegd had: dat Tigran Petrosian de rijkste man van de Sovjet-Unie was.

Ik denk dat Spassky het niet letterlijk bedoelde, maar rijk was Petrosian waarschijnlijk wel. Nadat hij in 1963 wereldkampioen was geworden door Botwinnik te verslaan, werd er tijdens een huldigingsplechtigheid op het centrale plein van Jerevan geld voor hem ingezameld. Er is geschreven dat de opbrengst een miljoen roebel was, in een tijd dat 300 roebel een behoorlijk maandsalaris was.

Petrosian is nog steeds een nationale held in Armenië en de jongelui spelen nu hun wereldkampioenschap dus op heilige grond. De spelers met de hoogste rating zijn twee Chinezen, Wang Yue (2644) en Wang Hao (2622). Daarna komen de Georgiër Levan Pantsulaia (25960) en de Duitser David Baramidze (2585) en dan Stellwagen met 2576.

Stellwagen won zijn eerste twee partijen en in de derde ronde van donderdag stond hij ook uitstekend op het moment dat ik dit stukje moest inleveren. Hier is een partij uit de eerste ronde tussen de Amerikaanse meester Robert Andrew Hungaski en de Oekraiënse grootmeester Joeri Kryvoroetsjko.

Hungaski – Kryvoroetsjko, WK junioren.

1. e4 c5 2. Pf3 Pc6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pc3 e5 6. Pdb5 d6 7. Lg5 a6 8. Pa3 b5 De jeugd houdt van scherpe en ver uitgeanalyseerde openingsvarianten, dus ook van deze Svesjnikov-variant 9. Pd5 Le7 10. Lxf6 Lxf6 11. c3 Lg5 12. Pc2 Pe7 13. h4 Lh6 14. a4 bxa4 15. Pcb4 0-0 16. Dxa4 a5 17. Lb5 Pxd5 18. exd5 f5 19. Pc6 Het kluitje witte stukken op de damevleugel is slecht in staat om het zwarte initiatief aan de andere kant in toom te houden. 19...Df6 20. b4 e4 21. bxa5 Dxc3+ 22. Kf1 e3 23. Da3 Df6 24. f3 Hij had beter de e-pion kunnen nemen, al zou hij dan ook niet goed staan. 24...Te8 25. Ke2 Dg6 26. Thg1 Dg3 27. Taf1 Ld7 28. Da4 Lf4 29. Pd4 Lxb5+ 30. Pxb5 Tec8 31. Pd4 Tab8

32. Pc6 Het is begrijpelijk dat hij de aanvalslijn van zwarts toren wil onderbreken, maar hij had het zwart moeilijker kunnen maken met 32. Pxf5. Na 32...Tb2+ 33. Kd3 Td2+ 34. Ke4 zou wit een winnende wandelkoning hebben die op de volgende zet zwarts loper slaat en in veiligheid komt. Zwart zou wel kunnen winnen door op een andere manier een stuk te geven: niet met 33...Td2+, maar met 33...Dg6 34. Dxf4 Tb3+ 35. Ke2 Tc2+ 36. Kd1 Td2+ 37. Kc1 Tc3+ 38. Kb1 Txd5 en zwart wint. 32...Tb2+ 33. Kd3 Dxh4 34. Th1 Td2+ 35. Kc4 Df6 36. Da1 Df7 Wit gaf op.

    • Hans Ree