Capella geknipt voor De Leeuw

Concert: Cappella Amsterdam en Nieuw Ensemble o.l.v. Ed Spanjaard. Gehoord: 5/10 Muziekgebouw aan ’t IJ, Amsterdam. Herh.: 6/10 Den Haag; 7/10 Utrecht; 8/10 Groningen. Info: www.nieuw-ensemble.nl.

Componist Ton de Leeuw (1926-1996) beschouwde de werken Car nos vignes sont en fleurs (1981), And they shall reign forever (1981) en Invocations (1983) als een trilogie. Nooit eerder zijn ze echter op één concert uitgevoerd. Het programma dat het Nieuw Ensemble en Cappella Amsterdam gisteren speelden, en dit weekend op diverse plaatsen herhalen, presenteert dus niet alleen een belangrijk stuk Nederlandse muziekgeschiedenis, maar is ook een beetje een première.

De Leeuw was een muzikale omnivoor, die naar eigen zeggen weigerde zich uitsluitend te ontplooien ‘tegen de achtergrond van een paar eeuwen Europese muziek’. Het avantgardisme, gregoriaanse zang en Indiase muziek lieten net zo goed hun sporen na in zijn hoogstpersoonlijke klanktaal. In Invocations resulteert het in een fascinerend contrastrijke lappendeken die je van moment tot moment beluistert; soms in volledige tijdloosheid; in de minder sterke momenten in afwachting van wat komen gaat. Mezzosopraan Magriet van Reisen zingt met indringende toon, maar ze blijft in dit werk wat afstandelijk, en durft niet echt de rol van soliste op zich nemen. Het Nieuw Ensemble speelt onder de exacte leiding van Ed Spanjaard uitstekend, al instrumenteerde De Leeuw de werken wat grauw. Cappella Amsterdam is als koor geknipt voor deze muziek, met lange eenstemmige melodieën die dan weer uitwaaieren in twaalf solostemmen. Vooral in het behaaglijke, onbegeleid gezongen Car nos vignes sont en fleur, het eerste deel van de trilogie, zingt het koor ritmisch exact en weet het de muzikale effecten een natuurlijke plaats te geven.