Twee jaar lang geen hooikoorts

Een vaccin biedt minstens twee bloeiseizoenen bescherming tegen hooikoorts. Het is de eerste immuuntherapie voor hooikoorts die binnen enkele weken werkt, in plaats van na jaren.

Dat melden Amerikaanse onderzoekers vandaag in het tijdschrift The New England Journal of Medicine. Nu krijgen patiënten met ernstige hooikoorts wel ‘desensibiliserende’ injecties met kleine hoeveelheden planteneiwit, maar het duurt jaren voor dat effect heeft.

Het experimentele vaccin bevat naast planteneiwit ook een uit bacteriën gewonnen stukje DNA dat voorkomen moet dat het immuunsysteem van de patiënt overactief reageert. Doordat het vaccin de acute reactie op stuifmeel onderdrukt, krijgt het lichaam de kans om tegen het ingespoten planteneiwit snel immuniteit op te bouwen.

Het vaccin, ontwikkeld aan de Johns Hopkins-universiteit in Baltimore, werkt alleen tegen hooikoorts door de plant alsem-ambrosia (Ambrosia artemisiifolia). Het stuifmeel van die plant, die in de herfst bloeit, is erg irriterend en is in de VS een belangrijke oorzaak van hooikoorts; in Nederland is de plant niet algemeen. Het vaccin moet voor elke plant anders worden samengesteld. Om het te laten werken, volstaan zes injecties, verspreid over even veel weken.

Aan de studie namen 25 allergische personen deel, van wie 14 het vaccin kregen en de anderen een placebo. Tijdens de volgende twee bloeiseizoenen was de ernst van de hooikoorts in de vaccingroep gemiddeld 13 of 14 op een schaal van 0 tot 100; de controlegroep scoorde rond de 45 (het tweede seizoen was heftiger dan het eerste). Vergeleken met de deelnemers uit de placebogroep hadden de ingeënten dus 60 procent minder last.

In beide bloeiseizoenen werd hetzelfde resultaat geboekt. Blijkbaar is de vaccinatie meer dan een jaar effectief. De gevaccineerde patiënten hadden geen last van bijwerkingen. Omdat het aantal deelnemers aan dit onderzoek klein was, wordt het nu herhaald bij een grotere groep patiënten.

Het DNA in het huidige vaccin stimuleert de dendritische cellen van het immuunsysteem. Die remmen vervolgens de afweercellen die zorgen voor de doorgeschoten immuunreactie die de hooikoortssymptomen veroorzaakt. De onderzoekers koppelden dit DNA-fragment aan het eiwit van het stuifmeel dat de sterkste bijdrage aan de allergische reactie geeft.

    • Huup Dassen