‘Ik heb weer een beetje hoop’

Fotograaf Daniël Koning maakte een dwarsdoorsnee van vrouwelijk Nederland.

Te zien in het boek ‘Vrouwen van Nederland’ en in de Melkweggalerie, Amsterdam.

Portret van Hanna Tokkie, uit het boek van Daniël Koning. Koning, Daniël

Het idee om vrouwen te fotograferen ontstond door een verontrustend gevoel over de identiteitscrisis van Nederland en eindigde in 132 portretten van Nederlandse vrouwen. Fotograaf Daniël Koning probeerde er een dwarsdoorsnee mee te geven van de bevolking. „Na de opkomst en ondergang van Pim Fortuyn in Nederland was ik verontrust over de sfeer. Ik herkende mijn eigen land niet meer.”

Koning deed vervolgens onderzoek naar het gedachtengoed in Nederland. Hij bezocht een moskee, het Lowlandsfestival en de kerkdagen en portretteerde daar verschillende mensen. „Na drie maanden ontdekte ik dat ik alleen maar vrouwen had gefotografeerd.” Volgens de fotograaf zijn vrouwen toegankelijker, opener en durven ze zich sneller bloot te geven. Mannen hebben veel meer een façade. Koning kwam via vrouwen meer te weten over de samenleving en besloot het daarom alleen bij hen te houden. „Eigenlijk vind ik vrouwen ook wel het leukste deel van de samenleving.”

Het boek lijkt in eerste instantie een willekeurig samenraapsel van vrouwen. Koning fotografeerde onbekende en bekende Nederlanders van Hanna Tokkie tot Ayaan Hirsi Ali en koningin Beatrix. Maar de keuze is niet helemaal willekeurig. Koning heeft geprobeerd alle rangen en standen te tonen. Als amateursocioloog las hij rapporten over waar vrouwen vooral werkzaam zijn en wat ze doen met hun leven.

Het project gaat niet alleen over de typisch Nederlandse vrouw, maar ook over de nieuwe Nederlanders die al een tijdje meegaan: Surinaamse, Marokkaanse en Turkse vrouwen. In het voorwoord van het boek noemt publiciste Aleid Truijens het opvallend dat ook deze meisjes een ‘variatie op de blozende Hollandse vrouw’ zijn. „Maar ook Turkse Nederlandse meisjes zien er anders uit dan Duitse Turkse meisjes of Turkse Turkse meisjes. Brutaler? Nuchterder misschien?”

Een andere Nederlandse vrouw is Ayaan Hirsi Ali. De fotograaf kreeg een adres in Amsterdam waar hij de opdracht kreeg zijn telefoon aan te houden en in de auto te wachten. „Op een gegeven moment kwam er een auto aan waar twee van die kleerkasten uitstapten. Ze bleven voor de deur staan en belden dat ik mocht komen. Op hetzelfde moment komt er nog een auto aan met Hirsi Ali inclusief bodyguard. Die mannen snelden voor ons uit en openden alle deuren op de weg naar boven. Op de vierde etage gingen meteen de gordijnen dicht. Op dat moment besefte ik pas hoe ernstig haar beveiliging was. Overigens was Hirsi Ali zelf heel ontspannen en vriendelijk.”

Met de 132 vrouwenportretten is Koning een beetje los gekomen van de harde fotojournalistiek in zijn bijna 40-jarige carrière. „Ik ben echt een beetje opgeknapt van dit boek.” Koning zegt na het project niet meer zo somber te zijn over de Nederlandse mens. Het boek heeft weliswaar een journalistieke inslag, maar fotojournalisten bij kranten gaan in de meeste gevallen naar gebeurtenissen waar het niet in orde is. „Nu ging ik in eerste instantie wel uit van een negatieve gedachte, namelijk de polariserende invloed van Fortuyn, maar ik heb weer een beetje hoop. Bijna iedereen in mijn boek was positief met zijn toekomst bezig.”

Vrouwen van Nederland, 132 portretten, Daniël Koning, uitgeverij FC Klap, 35 euro.De tentoonstelling, 36 portretten is in de Melkweggalerie Amsterdam nog tot en met 29 oktober te zien.www.melkweg.nl of pluk: sms code 71773 naar 7585.