Impasse Tsjechië duurt voort

De Tsjechische premier Mirek Topolanek is er gisteravond – geheel volgens verwachting – niet in geslaagd het vertrouwen te krijgen van het parlement. Daarmee duurt de politieke impasse die begon na de verkiezingen in juni voort.

Van de 195 aanwezige parlementsleden stemden 96 vóór Topolanek en 99 – sociaal-democraten en communisten – tegen. „Ik had dit resultaat verwacht”, zei Topolanek na afloop. De premier, afkomstig uit de rechtsliberale ODS, zal nu zijn ontslag gaan aanbieden aan president Vacláv Klaus als die terugkeert van een staatsbezoek aan Singapore.

Klaus, een van de oprichters van de ODS, moet nu een nieuwe premier aanwijzen. Hij mag ook Topolanek opnieuw benoemen. Maar als die weer wordt afgewezen, mag volgens de grondwet de parlementsvoorzitter een kandidaat naar voren schuiven. Het parlement wordt voorgezeten door een sociaal-democraat.

Jirí Paroubek, de sociaaldemocratische oud-premier, heeft al laten weten dat hij beschikbaar is om opnieuw een regering te vormen. Paroubeks CSSD verloor in juni de verkiezingen, maar de ODS won te weinig voor een werkbare meerderheid in het parlement. De CSSD kan rekenen op de stilzwijgende steun van de communisten en verwijt de ODS een „neoliberaal beleid” te willen voeren.

Na drie mislukte pogingen om een regering te vormen moeten volgens de regels nieuwe verkiezingen worden uitgeschreven. Topolanek wil dat nu al, met hem als ‘zaakwaarnemer’, naar vervroegde verkiezingen wordt toegewerkt, in juni volgend jaar. Klaus zei gisteren vanuit Singapore dat hij niet van plan is een nieuwe premier aan te wijzen voor de lokale en de Senaatsverkiezingen, die gepland staan voor 20 en 21 oktober.

Topolanek nam gisteren zelf niet deel aan de stemming, als gebaar van goede wil naar de sociaaldemocraten, die gisteren door een ziektegeval met één man minder moesten stemmen. Drie christendemocratische parlementsleden verlieten voor de stemming de zaal, omdat ze voor noch tegen de premier wilden stemmen. De christen-democratische KDU is een potentiële coalitiepartner van de ODS, maar de laatste tijd zijn spanningen ontstaan.