President Levy Mwanawasa blijft aan de macht in Zambia

President Levy Mwanawasa van Zambia is vanochtend beëdigd voor een tweede ambtstermijn. Hij kreeg bij de verkiezingen donderdag 43 procent van de stemmen, gevolgd door Michael Sata (30 procent) en Hakainde Hichilema (25 procent). Sata en Hichilema klagen over fraude en de afgelopen twee dagen braken er rellen uit in de hoofdstad Lusaka en enkele steden in de mijnstreek, de Copperbelt.

„Mwanawasa heeft de zege gestolen, maar dit is slechts een tijdelijke tegenslag want we gaan terugvechten”, verkondigde de opstandige Sata gisteren. Sata zei eerder: „We zullen Zambia niet vernietigen en ik vraag het volk ondanks de woede om rustig te blijven.” Na de eerste ongeregeldheden zondag braken in vijf woonwijken van Lusaka ernstige onlusten uit waarbij stevig werd geplunderd. Ook in de Copperbelt, waar Zambia’s belangrijkste exportproduct koper wordt gewonnen, was het onrustig.

Sata kreeg de meeste steun in Lusaka en in de Copperbelt. Bij bekendmaking van de eerste uitslagen lag hij op kop, tot zaterdag de resultaten binnenkwamen van het platteland, waar veel van Mwanawasa’s aanhangers wonen. Hichilema trok vooral stemmen in het zuiden. Sata en Hichilema klagen dat 400.000 stembiljetten zijn gestolen of vernietigd. Wegens de rellen werd de bekendmaking van de uitslag twee keer uitgesteld.

De verkiezingen zelf waren zonder ongeregeldheden verlopen. Dit in tegenstelling tot vijf jaar geleden toen er fraude plaatshad en Mwanawasa met een flinterdunne meerderheid won. Verkiezingswaarnemers van de Europese Unie en de Afrikaanse Unie oordelen gunstig over de stembusgang, al hebben Zambiaanse waarnemers twijfels over de uitslag.

De wat saaie Mwanawasa voerde campagne op basis van de resultaten van zijn eerste termijn: een groeiende economie, een sterke munteenheid en een teruggedrongen inflatie. De populistische Sata bracht daar tegen in dat de economische vooruitgang zich niet vertaalde in betere voorzieningen voor de armen. Sata bracht extra dynamiek in de campagne door het op te nemen tegen dubieuze Chinese en Indiase investeerders. China heeft veel geld gestoken in de mijnsector en in een van de Chinese mijnen braken onlangs rellen uit wegens vermeende slechte werkomstandigheden. Sata’s kruistocht tegen de buitenlandse investeerders kwam hem op een berisping te staan van de Chinese ambassadeur in Lusaka, die dreigde de diplomatieke relaties te verbreken als Sata zou winnen.