Rutte helemaal leider van de VVD

Mark Rutte: „Welke partij heeft de schatkist weer op orde gebracht?” Foto Peter Hilz Nederland, Den Haag, 30 september 2006 Mark Rutte Lijsttrekker VVD , Laetitia Griffith en alle andere kandidaten afgelopen zaterdag tijdens het VVD verkiezingscongres in Den Haag foto: Peter Hilz Hilz, Peter

Oranje en blauwe confetti en slingers daalden onder de klanken van Mick Jaggers Let’s Work neer op de kandidaten van de VVD. Met zijn allen stonden ze zaterdag aan het eind van de middag op het enorme podium van de grote zaal van het World Convention Center in Den Haag. Lijsttrekker Mark Rutte had zojuist in zijn speech de vloer aangeveegd met PvdA-leider Bos („die wil achteruit”) en met coalitiepartner CDA („die staan stil”). Rutte was duidelijk in zijn element. Hij liep rond over het podium, sprak soepel en bijna uit het hoofd en daagde de zaal uit met hem mee te doen. „Welke partij heeft de schatkist weer op orde gebracht?” De zaal antwoordde: „De VVD!”

De VVD lijkt verlost van de slepende leiderschapskwestie die de partij sinds 2003 in een houdgreep hield. Met de keuze voor Rutte als lijsttrekker zijn oud-fractievoorzitter Jozias van Aartsen en (in iets mindere mate) vice-premier Gerrit Zalm naar de achtergrond verdwenen. Zalm speechte nog wel voor het congres, eveneens met harde verwijten aan het adres van PvdA, maar werd ook als scheidend politicus bestempeld.

De kandidatenlijst voor de verkiezingen van 22 november was al vorige week vastgesteld, en de VVD’ers konden zich dus concentreren op het aannemen van het verkiezingsprogramma. Dat werd verdedigd door voorzitter van de programcommissie Ben Verwaayen, die alom werd geprezen voor zijn heldere programma en de toelichting daarop. Van dat gezag maakte Verwaayen een paar keer handig gebruik, toen de discussie in de zaal neigde naar aanpassing van het program.

Echt spannend werd het over de kwestie van de dubbele nationaliteit. Een groot aantal leden wilde in het programma opnemen dat „het Nederlanderschap exclusief is. De VVD is tegen de dubbele nationaliteit.” Minister Rita Verdonk (Vreemdelingenbeleid) is eigenlijk voor zo’n regel. Toch zei ze dat de huidige Rijkswet op het Nederlanderschap al uitgaat van één nationaliteit, en dat dat voor haar voldoende was. Het amendement werd verworpen.

Een opmerkelijke rol was weggelegd voor minister Kamp (Defensie). Hij werd meerdere malen in stelling gebracht om de zaal te overtuigen. Zo bepleitte hij met succes de mediaparagraaf niet aan te passen. Scheidend Kamerlid Fadime Örgü had juist gepleit voor verandering: de VVD wilde altijd een reclamevrije omroep van twee netten, en nu werd ineens reclame weer toegestaan, dat was inconsistent, vond zij. Kamp stelde daar tegenover dat hij de tekst in het verkiezingsprogramma juist een „positief signaal” aan de publieke omroep vond. De leden volgden Kamp.

De VVD is sinds afgelopen zaterdag, na een wijziging in het programma, formeel voor het op termijn afschaffen van de overdrachtsbelasting (bij aankoop van een huis). Dat kost 2,7 miljard euro. Zalm vond het best: „Ik zie dit vooral als een aanmoediging voor ons volgende verkiezingsprogramma.”

    • Egbert Kalse