Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Politiek

Genocide is genocide

Het CDA en de PvdA hadden eerst niet in de gaten wat het betekende dat de ‘Nederturkse’ verkiezingskandidaten die zij op hun lijst hadden gezet de genocide op ruim een miljoen Armeniërs hadden ontkend. De Armeense genocide in 1915 en eind negentiende eeuw lijkt een oude, vergeten kwestie, maar is die niet. De massamoord maakt deel uit van het traumatische verleden van Armeniërs over de hele wereld, ook in Nederland. In Turkije bestaat daar geen begrip voor. Er zijn nog steeds mensen om teksten en uitspraken over de Armeense genocide vervolgd onder wie de schrijver Orhan Pamuk en onlangs de schrijfster Elif Shafak. Gelukkig zijn zij niet veroordeeld.

Als Nederlandse politici uit grote partijen de genocide gaan betwijfelen, steunen ze daarmee de reactionaire krachten in Turkije. Nederturkse politici moeten kiezen aan wie zij loyaal zijn: aan Turkije of aan hun Nederlandse partij. Zij kunnen niet in een Turkse krant de Armeense genocide ontkennen nadat zij zich bij de erkenning daarvan door hun Nederlandse partij hebben aangesloten. Ook het Europees Parlement heeft ten onrechte de erkenning van de Armeense genocide uit het eisenpakket voor toetreding geschrapt.

Onderzoek is niet meer nodig naar de massamoord van de Turkse regeringen op de opstandige Armeniërs in 1915 en eind negentiende eeuw, die onder andere te maken had met de Armeense loyaliteit met vijanden van Turkije in de Eerste Wereldoorlog. Uit een overvloed aan documenten en onderzoeken en uit de familieverhalen van de Armeniërs zelf blijkt dat die massamoorden zich wel degelijk hebben voorgedaan en dat er indertijd meer dan een miljoen zijn gestorven. Bijna niemand keerde terug en de huizen bleven leeg. Er zijn foto’s van massale executies van Armeniërs. Men kan twisten over het precieze aantal dat vermoord is en hoe dat is gebeurd – maar genocide blijft het.

Volgens de wet is iedereen vrij in zijn persoonlijke opvattingen, ook al zijn die strijdig met de feiten. In het vrije debat van een liberale samenleving wordt de leugen door de waarheid achterhaald. Het wetsvoorstel van de ChristenUnie om de ontkenning van massamoorden strafbaar te stellen werkt averechts. Daarmee zou Nederland in dezelfde val trappen als Turkije dat belediging van de Turkse identiteit strafbaar stelt. In het openbaar moeten fouten kunnen worden ontmaskerd en dat geldt zelfs voor de moord op zes miljoen joden. Door de ontkenning daarvan strafbaar te stellen, zoals nu het geval is, worden de ontkenners geloofwaardig gemaakt. Er zijn bewijzen te over om hen te logenstraffen.

Politieke partijen zijn vrij om kandidaten op hun lijst te zetten die de Armeense genocide ontkennen. Maar het is moreel verwerpelijk, omdat de ontkenners door het in de wind slaan van harde feiten een minderheid beledigen. Dat zij daardoor wellicht stemmen van Turkse Nederlanders op zich verzamelen, mag geen reden zijn. De PvdA en het CDA hebben er daarom goed aan gedaan de kandidaten te schrappen die de Armeense genocide ontkennen.