Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

Terrorisme

Beleggingshoroscopen

In beleggingsbladen staan technische analyses van koersschommelingen.

Maar dat is eigenlijk financiële astrologie.

Geen weldenkend mens neemt horoscopen serieus. Die horen in damesbladen thuis. Des te vreemder dus, dat een soort financiële astrologie, zoals critici de zogeheten technische analyse (TA) van beurskoersen ook wel noemen, in serieuze magazines zo snel terrein wint. In de jongste oogst financiële bladen wemelt het weer van TA. Beleggingsexpres besteedt er de eerste drie pagina’s aan, Beleggers Belangen telt ook drie bladzijden grafieken met uitleg en IEX, de papieren versie van de site IEX.nl, twee.

Wat is met deze TA aan de hand? Achter koersschommelingen vermoeden technische analisten, en de mensen die zulke analyses spellen, een complex, maar Groot Patroon. Technische analisten zien in de op het eerste gezicht volstrekt onberekenbare schommelingen vaste ‘dubbele bodems’, ‘weerstandslijnen’, ‘steunzones’ of desnoods ‘omgekeerde kop-schouder-patronen’. Daalt een koers tot een bepaald punt waarna deze weer stijgt, dan is bijvoorbeeld een ‘bodem’ gevormd, die in een later stadium weer kan worden ‘getest’.

TA-sceptici vinden dat deze patronen niets zeggen. Het gedrag van aandelenkoersen zou per definitie onberekenbaar zijn. Gebeurtenissen die grote invloed hebben op de koersen, zoals grote olievondsten, terroristische aanslagen, of vanwege corruptie gearresteerde directeuren, laten zich per definitie niet voorspellen. Ze vergelijken de analyses met autorijden met behulp van de achteruitkijkspiegel. Wie in de achteruitkijkspiegel zeven haarspeldbochten ziet, zou geneigd kunnen zijn om ook een achtste bocht voor de onzichtbare motorkap te vermoeden. Is dat niet zo dan kan dát inderdaad tot omgekeerde kop en schouders leiden. Of het is zoals met het gooien van kop en munt: valt tien keer achter elkaar munt, dan ga je denken dat de kans groot is dat ook de elfde keer munt valt. Dat is niet zo: die kans blijft fifty-fifty. In het verleden behaalde resultaten, bieden geen garantie voor de toekomst.

Met sommige commentaren tasten technische analisten zelf hun geloofwaardigheid aan: „Als de bodem wordt doorbroken, dan kunnen we dus verdere dalingen tegemoet zien”, gehoord op Business News Radio. Oftewel: als de koers verder zakt, dan zakt hij verder. Misschien is het daarom niet vreemd dat Beleggingsexpres een voorbehoud publiceert bij al die stellige analyses: „Hoewel wij ‘taexpres’ en het op de navolgende pagina weergegeven ‘technischbelicht’ met grote zorg samenstellen, vervult TA (…) slechts een ondersteunende rol”. Eerlijk is eerlijk: bij échte horoscopen zoek je zulke relativeringen tevergeefs.

Menno Steketee