‘Oorlog’ dreigt tussen Roemeense partners

In Roemenië wordt een crimineel onderzoek ingesteld naar de minister van Defensie. Het zet de relatie tussen de twee belangrijkste partijen in de regeringscoalitie op scherp.

In Roemenië dreigt een hooglopende ruzie tussen twee regeringspartijen, en mogelijk een regeringscrisis. President Traian Basescu heeft justitie gisteren opdracht gegeven klachten tegen de minister van Defensie Teodor Atanasiu te onderzoeken. In Roemenië kan geen juridisch onderzoek tegen een minister beginnen zonder instemming van het staatshoofd.

Tegen de minister zijn drie klachten ingediend, die inmiddels zijn onderzocht door een speciale commissie. Twee daarvan, ingediend door de woordvoerder van Basescu en een oppositioneel parlementslid, betreffen vermeend machtsmisbruik, variërend van het verschaffen van foute informatie tot het geven van illegale bevelen aan militaire spionnen, die bij het parlement moesten lobbyen voor steun aan militaire programma’s. De derde klacht slaat op twee telegrammen die door Atanasiu zijn gestuurd naar Roemeense militaire attachés in het buitenland. In een daarvan werd opdracht gegeven een terugkeer van het Roemeense contingent uit Irak voor te bereiden hoewel van die terugtrekking geen sprake was.

De minister veroorzaakte in juni een storm van verontwaardiging toen hij – gesteund door premier Tariceanu, net als Atanasiu lid van de Nationale Liberale Partij PNL – zei dat Roemenië zijn militairen uit Irak moet terugtrekken (hetgeen overigens de wens is van 62 procent van de Roemenen). De regering dacht daar absoluut anders over. President Basescu en minister van Buitenlandse Zaken Ungureanu reageerden woedend op Atanasiu’s voorstel – Ungureanu dreigde zelfs op te stappen. Ook de legerleiding en Roemenië’s bondgenoten waren not amused. Zij eisten uitleg en stelden de nodige vraagtekens bij de betrouwbaarheid van Roemenië als partner.

Sindsdien gaat het niet goed met Atanasiu en met de verstandhouding tussen zijn PNL en de Democratische Partij (PD) van president Basescu. Sinds juni zijn de president en de minister niet meer samen op reis geweest.

Nu er een justitieel onderzoek komt dreigt de verstandhouding tussen de PNL en de PD verder te verslechteren. De PNL heeft er alles aan gedaan om het onderzoek naar Atanasiu te voorkomen. Maandag dreigden PNL-leiders hun PD-partners op een gezamenlijke bijeenkomst met „een oorlog” als ze Basescu niet zouden bewerken om het juridisch onderzoek te verhinderen. Ze vertelden de Democraten dat als Basescu de minister zou schorsen, er „geen verzoening” tussen beide partijen meer mogelijk zou zijn; bovendien zouden ze dan zelf met klachten komen tegen PD-ministers en president Basescu, die ze bij voorbaat beschuldigden „politieke wraak” op Atanasiu te willen nemen voor het conflict in juni. Een ontslag van Atanasiu zou door de PNL worden beschouwd als „een politieke executie”. En de PD moest er maar van uit gaan dat de liberalen Atanasiu „tot elke prijs” zullen blijven verdedigen.

De Democraten toonden zich niet onder de indruk van de dreigementen van de liberalen. Zij vertelden de liberale leiders maandag dat ze zelf maar naar Basescu moesten gaan om hem te overtuigen geen onderzoek tegen Atanasiu toe te laten. Ze hebben dat overigens niet gedaan.