Kamer: Bot liet zich misleiden

De Tweede Kamer tilt in grote meerderheid zwaar aan het feit, dat minister Bot (Buitenlandse Zaken, CDA) vorig jaar door de Amerikaanse regering met een kluitje in het riet blijkt te zijn gestuurd toen hij wilde weten of er geheime CIA-gevangenissen bestonden.

„Het is treurig dat deze informatie niet eerder aan de bondgenoten is verstrekt”, aldus Kamerlid Ormel (CDA) gisteren naar aanleiding van de bekendmaking van de Amerikaanse president Bush over de geheime detentiecentra. „Vertrouwen zou onder bondgenoten regel moeten zijn”, zei Van Baalen (VVD). „Bot heeft zich vorig jaar om de tuin laten leiden”, meent Koenders (PvdA). Hij bepleit strengere controle in de toekomst op de inzittenden van vliegtuigen die Nederland aandoen, waarin mogelijk CIA-gevangenen zitten. CDA en VVD zijn daar echter op tegen.

De Kamer besloot gisteren tot een spoeddebat met Bot over deze zaak, dat waarschijnlijk volgende week wordt gehouden.

De minister zelf zei gisteren, na aankomst in Nederland na een bezoek aan Griekenland en Cyprus, het „niet prettig te vinden dat achter de werkelijkheid [zoals hij die vorig jaar begreep van zijn Amerikaanse ambtgenoot Condoleezza Rice; red.] nog een andere werkelijkheid steekt. Dat betreur ik.”

De meeste fracties in de Kamer verlangen van Bot dat hij nu probeert bij de Amerikanen de onderste steen boven te krijgen, dus ook antwoord op de vraag waar de gevangenissen staan.

Bot had eind vorig jaar, tijdens een NAVO-raad in Brussel een onderhoud met Rice over deze zaak. De Kamer had opheldering geëist voordat van het zenden van troepen naar Afghanistan sprake kon zijn. Na afloop had de minister laten doorschemeren dat Rice’s antwoorden bevredigend waren, zonder dat hij daarbij overigens de Amerikanen een regelrechte ontkenning in de mond legde.

„Als Bot vorig jaar Rice op haar mooie ogen heeft geloofd, heeft hij ook niet serieus de wens van de Kamer uitgevoerd”, meent Koenders. De minister ontkent dat: „Als er iemand heeft doorgevraagd, dan ben ik het wel. Niet alleen bij de Amerikanen heb ik doorgevraagd, maar ook bij de bondgenoten in Europa, of zij zulke gevangenissen op hun grondgebied hadden”.

CDA, VVD en PvdA menen dat er iets moet gebeuren om het geschonden vertrouwen tussen de VS en bondgenoot Nederland te herstellen. Het aangewezen forum daarvoor, meent Koenders, is de Europese Unie. Ook andere landen, zoals Duitsland, zijn door Rice kennelijk verkeerd voorgelicht over de CIA-gevangenissen.