In liefde, oorlog en zwerfkapitaal is alles geoorloofd

‘Muitende’ beleggers bij Stork willen ontmanteling van het conglomeraat. Wat kan Stork nog doen om het pleit te winnen?

Amsterdam, 8 sept. - Confrontatie is de nieuwe trend.

Hier willen twee Angelsaksische zwerfkapitalisten zwijgenderwijs de toekomst van het industriële concern Stork dicteren. Hetzelfde duo wil ook supermarktbedrijf Ahold opbreken. Bij de beursorganisatie Euronext sluimert ook een conflict met zwerfkapitalisten.

In Zweden heeft een vergelijkbare actie van twee zwerfkapitalisten bij Volvo heftige irritatie gewekt bij premier Persson. De Amerikaanse investeerder Eric Knight kocht afgelopen week een advertentiepagina in de Financial Times, Europa’s zakenkrant, om indringende vragen te stellen over de fusie van de Franse energieconcerns Suez en Gaz de France. Knight organiseerde eerder beleggersrevoltes bij Koninklijke Shell en VNU.

De twee zwerfkapitalisten die de confrontatie met Stork aangaan, Paulson & Co uit New York en Centaurus uit Londen, bezitten inmiddels bijna 32 procent van de Stork-aandelen. Zij eisten gisteren een vergadering waarin aandeelhouders temmen over verkoop van alle activiteiten, met uitzondering van dienstverlening aan de luchtvaartsector.

Stork is hardhandig herinnerd aan een van de credo’s van zwerfkapitalisten (hedgefondsen) die over de financiële wereld zwerven op zoek naar het hoogste rendement. Zíj willen actie. Néderlanders willen graag praten. Centaurus en Paulson zwegen deze week juist op een aandeelhoudersvergadering van Stork.

Nederlanders zoeken bij voorkeur consensus. Amerikaanse en Britse aandeelhouders denken: consensus, ja, zolang dat consensus is van 51 procent van de aandelen, of welke percentage nodig is om beslissingen te forceren.

Illustratief is afloop van de strijd om het Europese staalbedrijf Arcelor. De directie probeerde uit alle macht en met alle middelen (een fusie met een Rus; een verdachte truc met een Nederlandse stichting) een overnamebod van Mittal Steel te frustreren. Het lukte niet. Mittal verhoogde zijn bod en deed nog wat concessies en de internationale aandeelhouders van Arcelor deden de rest. Zij stuurden brieven naar de directie en de commissarissen dat zij niet gediend waren van omtrekkende bewegingen om hun zeggenschap te dwarsbomen.

Zulke brieven krijgt Stork nu ook. De posterijen klagen over teruglopende animo voor brieven, maar aan rivaliserende aandeelhouders ligt het niet. Centaurus en Paulson eisen per brief een vergadering. Op zijn beurt stuurde de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) een brief naar Centaurus. Wat willen jullie?

De volgorde van actie als bij Stork komt wel vaker voor: bij detailhandelsbedrijf VendexKBB; bij informatieleverancier VNU. Eerst verhogen zwerfkapitalisten de pressie op de directie om het aandelenrendement te verhogen. Dat lukt niet, of niet snel genoeg. De directie zet het bedrijf, of delen daarvan, in de verkoop. Vervolgens slaan de primaire opkopers van dit decennium, de private-equityfondsen, hun slag.

Een bod geeft zwerfkapitalisten een overnamepremie. En de private-equityfinanciers kunnen hun voorraden kapitaal kwijt. Zij maken hun rendement door het opgekochte bedrijf tussen een of zeven jaar weer door te verkopen.

De confrontatie bij Stork roept al herinneringen op aan Torstein Hagens pogingen in de jaren tachtig om scheepvaartbedrijf Nedlloyd op andere koers te zetten. Hagen verloor de slag.

De omstandigheden nu zijn echter radicaal anders. Centaurus en Paulson bezitten een beduidend aandelenpakket. De Nederlandse wet geeft beleggers nu meer macht. En in Europa is de grotere invloed van aandeelhouders tegenover de wensen van de directie inmiddels vanzelfsprekend, zie de afloop bij VNU en Arcelor. In Nederland houden politici zich doorgaans afzijdig. Oranje-koorts is voor sport, niet voor bedrijven.

Wat kan Stork doen?Hoe harder de confrontatie, hoe groter de spanning, des te ongewisser de uitkomt. Onder druk wordt alles vloeibaar.

Stork kan het op een vergadering laten aankomen, maar moet dan wel zeker weten dat zij een beleggersmeerderheid kan mobiliseren. Anders is de kans groot dat de ‘muiters’ eerst de commissarissen aan de kant zetten, dan nieuwe benoemen en de directie vervangen.

Nu dreigen met aftreden door directie en commissarissen ligt voor de hand. De krantenkop is al gemaakt: ‘Stork stuurloos’. Opstappen klinkt als chantage, maar ja, zoals het spreekwoord zegt: in liefde, oorlog en zwerfkapitaal is alles geoorloofd. Het zadelt Paulson en Centaurus op met de plicht rap opvolgers te vinden voor de top van Stork.

Het is verleidelijk voor Stork om extra aandelen uit te geven om de stemmenmacht van Paulson en Centaurus te neutraliseren. Dat betekent: rechtszaken en tijdwinst op, maar de afloop is ongewis.

Stork kan ook proberen de ‘muitende’ beleggers de wind uit de zeilen te nemen door een divisie te verkopen. Alle negentien private-equityfinanciers die de afgelopen maanden interesse toonden in Stork(-onderdelen) zijn gistermiddag weer gaan cijferen. De kans dat een bod van hun kant nu acceptabel is voor Stork is gegroeid, doordat Stork zelf onder grote druk staat om iets te doen. De opbrengst kan worden gebruikt om eigen aandelen te kopen, bijvoorbeeld het gehele of gedeeltelijke pakket aandelen van Paulson en Centaurus.