Home zweet home

Als het aan de voorspellers van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) ligt, dan wordt na 2006 ook 2007 een fantastisch jaar voor de wereldeconomie. Met een – reeds uitgelekte – groeiprognose van 5,1 procent voor 2006 en 4,9 procent voor 2007 rijgt de wereld het zesde achtereenvolgende topjaar aaneen.

Er zijn volgens het IMF risico’s dat die voorspelling niet wordt gehaald, en een van de grootste is een snelle afkoeling in de Verenigde Staten. Met een gewicht van tegen eenderde van het wereldwijde bruto binnenlands product zijn de VS allesbepalend voor de rest van de wereld, en zeker voor de exporteurs uit Azië.

Wat is de grootste risicofactor binnen Amerika? Dat is de huizenmarkt. Woningen zijn van grote invloed op de binnenlandse vraag, omdat ze de papieren welvaart van hun bezitters beïnvloeden. Die impact is enorm. Stel dat de huizenprijzen in Nederland met 10 procent stijgen, en van dat extra kapitaal geven Nederlanders dan slechts 1 procent uit. Dan groeit de economie al met zo’n 1,4 procent extra. Dit verschijnsel heet het vermogenseffect. Het geldt ook voor de aandelenbezittingen van burgers. Maar omdat huizen veel stabieler lijken, zijn consumenten bij een stijging van de woningprijzen eerder geneigd meer geld uit te geven dan bij een stijging van de aandelenkoersen.

Voor de VS geldt hetzelfde. Daar stijgen de huizenprijzen al sinds 2001 fors, met gemiddeld 10 procent per jaar. Vorig jaar ging de stijging nog harder, met tegen de 14 procent. Kwantificeerbaar is het niet echt, maar het staat wel vast dat de ongemeen gunstige economische groei er wellicht al jarenlang kunstmatig wordt opgepompt door de huizenmarkt.

Wat gebeurt er als de Amerikaanse huizenmarkt instort?

Verkeerde vraag.

Omdat het vermogenseffect de groei opjaagt, moet het zich elk jaar voordoen, alleen al om de groei op peil te houden. Als de huizenprijzen minder stijgen dan het jaar daarvóór heeft dit al een dempend effect op de economische groei. Laat staan als de huizenprijzen niet meer stijgen, laat helemaal staan als ze zouden dalen.

Dat is een beetje het nare van vermogenseffecten: het is net doping, want er is in feite steeds meer van nodig om effect te houden.

De jaarlijkse prijsstijging van de Amerikaanse huizenmarkt is volgens de laatste gegevens inmiddels afgezwakt naar 10 procent, and counting. Dat is, na de 14 procent in 2005, dus al slecht nieuws. En door de al plaatsgevonden stijging is de betaalbaarheid van woningen het slechtst sinds 1990. Je houdt je huis vast.

Maarten Schinkel