Diverser personeel onvermijdelijk

Het economisch herstel zorgt voor krapte op de arbeidsmarkt. En de vergrijzing zorgt dat die blijvend is. Dus bedrijven moeten werknemers aannemen uit groepen waar ze vroeger niet naar keken.

Ze zijn op. De blanke mannen van tussen de dertig en de veertig, die Nederlandse bedrijven het liefst hebben als werknemer. Dus of ze nu willen of niet, werkgevers zullen moeten nadenken over een meer divers personeelsbestand, willen ze de verwachte krapte op de arbeidsmarkt het hoofd kunnen bieden.

Dat was gisteren de belangrijkste boodschap tijdens het jaarlijks congres van de grootste adviseur in Nederland op het gebied van arbeidsvoorwaarden, de Algemene Werkgeversvereniging Nederland. (AWVN).

De AWVN presenteerde cijfers die het streven naar een divers personeelsbestand kracht moesten bijzetten, vooral door te wijzen op het potentieel. Het aantal niet-westerse allochtonen zal in 2020 gestegen zijn van de huidige 1,7 tot 2,1 miljoen. „Positieve ontwikkeling” is het stijgende opleidingsniveau: een half miljoen allochtonen heeft een mbo-opleiding, en bijna net zoveel een hbo- of academische opleiding. Dan neemt ook de arbeidsdeelname van vrouwen toe, zijn er door de vergrijzing steeds meer ouderen beschikbaar voor de arbeidsmarkt en moet de krappe arbeidsmarkt kansen bieden aan de bijna 60 procent van de 1,8 miljoen arbeidsgehandicapten in Nederland zonder werk.

Deze cijfermatige nadruk op kansen was kenmerkend voor de positieve toonzetting van het drukbezochte evenement aan Rotterdamse Maas. Niet alleen door de AWVN, maar ook door alle sprekers.

Volgens bestuursvoorzitter Ben Verwaayen van British Telecom is de reden voor een divers personeelsbestand in de eerste plaats economisch. „Gemengde teams presteren beter”, hield de topman die zelf in China zat („Als in China de overheid roept, dan kom je”) zijn gehoor via het videoscherm voor. „Als je teveel op elkaar lijkt, dan bevestig je elkaar voortdurend. Door het steeds met elkaar eens te zijn, beperk je de visie.”

Juist een open economie als de Nederlandse moet, het economische succes van diversiteit in Amerika indachtig, de deuren wijd openzetten, zegt Verwaayen. Hij gaf wel toe dat het meer energie kost om met al die verschillen om te gaan, maar vindt het toch de moeite waard. „De klim is steiler, maar het uitzicht is mooier.”

Volgens directeur Marjan Oudeman van Corus Nederland werkt diversiteit goed, maar alleen als bedrijven er heel bewust mee omgaan. Diversiteit zorgt volgens haar voor gezonde spanningsvelden binnen een organisatie. „Dat maakt een organisatie dynamisch en levert vooruitgang.” Maar ze gelooft niet in het nastreven van quota van bepaalde groepen werknemers. Uiteindelijk gaat het volgens haar om kwaliteit. „Vrouwen mogen bij ons werken, maar ze moeten goed zijn en de wil hebben.”

Bedrijven moeten zich vooral bewust zijn van hun vooroordelen, om er vanaf te komen. Dat zei Carmen Breedveld, de zwarte zakenvrouw van het jaar 2003. Haar werving- en selectiebureau Team Care is gespecialiseerd in hoogopgeleide allochtonen. Bedrijven moeten zich ook kunnen inleven in de sollicitant, die meestal allerlei moeilijkheden heeft moeten overwinnen om zijn opleiding te kunnen voltooien. „Om dan te merken dat hij geen baan krijgt. Als bedrijf moet je je realiseren dat die mensen soms letterlijk honderden keren zijn afgewezen.”