De lange weg van de Zwarte Bal

De ‘Black Ball’ in Istanbul in 2004 foto SMART Project Space/ Platform Garanti
De ‘Black Ball’ in Istanbul in 2004 foto SMART Project Space/ Platform Garanti SMART Project Space/ Platform Garanti

Velen zullen zich rot geschrokken zijn toen ze de Black Ball van kunstenaar Yvonne Dröge Wendel (Karlsruhe, 1961) opeens op zich af zagen komen, rollend door de straten van Newcastle, Istanbul of Odense. Vooral ’s nachts, als het massief en zwaar oogt, is het vier meter hoge, zwarte gevaarte angstaanjagend. Een reusachtige kanonskogel die over het asfalt of de klinkers rolt, geluidloos, want de Black Ball is van vilt.

Vijfduizend manuren zitten er in het kunstwerk, vertelt Yvonne Dröge Wendel, een Duitse kunstenaar die sinds twintig jaar in Nederland woont. „Het ding is met de hand gemaakt, door verschillende lagen wol tot één stuk te vervilten. Eindeloos heb ik de wol gemasseerd. Er is veel liefde in gestopt.”

Vanavond zal het kunstwerk, op uitnodiging van Showroom MAMA, een prominente rol spelen op het straatfestival De Wereld van Witte de With. Maar voordat hij in de kunststraat aankomt, heeft hij al een lange weg achter de rug. De bal is vanmorgen losgelaten in Rotterdam-Noord. Dit weekeind zal hij via het centrum en de Erasmusbrug naar het Afrikaanderplein op Zuid trekken. De route zal zich min of meer spontaan ontwikkelen, het is de bedoeling dat de bal wordt voortgeduwd door toevallige voorbijgangers. Dröge Wendel hoopt dat mensen onderweg met elkaar in gesprek raken. De Black Ball is een verplaatsbare ontmoetingsplek. „De bal kan luisteren, hij zuigt verhalen op van stadsbewoners”, zegt ze. „Hij heeft genoeg aantrekkingskracht om mensen uit kroegen en huizen te lokken.”

De vilten bal was in 2000 voor het eerst te zien in Leeuwarden, daarna reisde hij door naar diverse steden in Europa. De reacties verschilden sterk. Dröge Wendel: „In Istanbul stonden er voortdurend honderden mensen omheen, in Denemarken maakte men op een afstand van tien meter foto’s. En in Italië had ik politie achter me aan.”

Ieder project staat of valt met de mensen die erbij betrokken raken. Hoe gekker de reacties, hoe leuker het kunstwerk. Dröge Wendel vertelt dat haar bal er vaak in slaagt een moeilijk publiek te trekken: racisten in Noord-Italië, punkers in Newcastle, dronkenlappen in Odense. Ze is geïnteresseerd in no go-area’s. „Dit kunstwerk doet het ook goed op een lelijke straathoek. De mooiste verhalen ontstaan op de knelpunten, als de bal niet door een smalle steeg past, als er geduwd of getrokken moet worden.”

’s Nachts ‘slaapt’ de bal bij mensen thuis. In Istanbul bij een oma in een achterbuurt, maar ook op de Nederlandse ambassade. Dröge Wendel maakte er prachtige foto’s van. Ze wil nog twee continenten aandoen en daarna in een boekje verslag doen van haar avonturen.

Yvonne Dröge Wendel: Black Ball. 8 t/m 10 sept te zien tijdens De Wereld van Witte de With, Rotterdam. Inl: www.festivalwww.nl