België schrikt maar is niet in paniek

België reageert nuchter op de arrestatie van zeventien Vlaamse rechts-extremisten en de vondst van twee vrachtwagens vol wapens. De band met Vlaams Belang is nog niet gelegd.

Alles was aanwezig voor de aanslag. Behalve dan het doel. België is met de arrestatie van zeventien rechts-extremisten die volgens de politie van plan waren de „basisstructuren” van het land te „ontwrichten” geschrokken maar niet in paniek. „Het actieplan tegen radicalisme werkt”, stelde minister van Binnenlandse Zaken Patrick Dewael gisteren nuchter vast. De ‘fall-out’ in de media vertoont een soortgelijk beeld. Natuurlijk is dit groot nieuws, maar in de media draait de wereld gewoon door.

Hoe dichtbij de aanslag was, is vooralsnog onduidelijk. Bekend is slechts dat de groep over professionele wapens beschikte. De huiszoekingen in achttien woningen en vijf legerplaatsen leverden twee kleine vrachtwagens aan wapentuig op: jachtgeweren en alarmpistolen, kogelvrije vesten, moderne oorlogswapens, ontstekingsmechanismen voor landmijnen en een rugzak met een bom, die mogelijk klaarstond voor een oefening.

Want oefenen deed de groep onder leiding van de 25 jarige beroepsmilitair en hoofdverdachte Thomas Boutens veel en graag. Tijdens survivalweekends, maar soms ook op legerplaatsen. „Alle verdachten zijn vakmensen. Ze kregen een militaire training, kunnen goed met wapens omgaan en in een team werken. Er vooral: ze waren eensgezind en zeer gemotiveerd om toe te slaan”, aldus een woordvoerder van het gerecht tegenover Het Laatste Nieuws.

De directe aanleiding om nu in te grijpen was volgens federaal procureur Daniël Bernard dat de illegale wapenhandel van hoofdverdachte Boutens steeds grotere vormen begon aan te nemen. „De handel werd langzamerhand op de spits gedreven. Omdat we wilden vermijden dat die wapens op de zwarte markt terecht zouden komen hebben we nu ingegrepen”, zei hij gisteren op een persconferentie in Dendermonde.

De ideologische basis van de groep bevindt zich in de ook in België zeer versplinterde wereld van extreem-rechts die bestaat uit een cocktail van neonazi’s, racisten, antisemieten. Boutens was lid van de organisatie Bloed, Bodem Eer, Trouw (BBET) die zich eerder afscheidde van Blood en Honour. Degenen die zich in BBET verenigden verweten Blood en Honour te veel bezig te zijn met bier drinken en het organiseren van neonazistische concerten. Op de website van BBET zijn vooral film- en boekrecensies te vinden en interviews met mensen uit het internationale extreemrechtse milieu zoals de weduwe Rost van Tonningen. De homepage sluit af met de oproep dat de joodse wereld vernietigd moet worden.

De leden van de groep troffen elkaar vaak in café The Viking in Leopoldsburg, dat wordt gerund door de oud-vriendin van hoofdverdachte Boutens. Zij is eveneens gearresteerd. Veel skinheads bezochten het café waarin vooral heavymetal muziek werd gedraaid. Dit roept associaties op met café De Kastelein in Brugge dat ook bekend staat als een ontmoetingsplaats voor extreem rechts. Daar sloegen dit voorjaar skinheads twee donkergekleurde buitenlanders in elkaar, kort voordat een 18-jarige jongen in Antwerpen op klaarlichte dag zijn net aangeschafte jachtgeweer leegschoot op willekeurige gekleurde passanten. Hij schoot twee mensen dood.

Premier Verhofstadt reageerde indertijd met de waarschuwing dat dit iedereen tot „bezinning moet brengen over tot wat het extreemrechtse gedachtegoed kan leiden”. Deze woorden werden alom uitgelegd als een rechtstreekse aanval op het Vlaams Belang.

Belgische politici leggen deze link dit keer tot nu toe nog niet. Alleen hoofdredacteur Yves Desmet van de linkse krant De Morgen maakt een indirecte verwijzing door vanmorgen te schrijven: „Voor wie zouden ze gestemd hebben bij de laatste verkiezingen, vraag je je onwillekeurig af.”