Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

NRC Handelsblad

Terrorisme

Bush erkent bestaan CIA-gevangenissen

De Amerikaanse president George W. Bush heeft erkend dat de Verenigde Staten de afgelopen vijf jaar mensen gevangen hebben gehouden op geheime locaties buiten de VS. De inlichtingendienst CIA ondervroeg de gedetineerden daar.

Veertien van hen zijn inmiddels overgebracht naar de Amerikaanse marinebasis Guantanámo Bay op Cuba. Onder hen zouden de bedenker zijn van de aanslagen op 11 september 2001, de plegers van de aanslag op het marineschip de USS Cole in 2000 en die van de aanslagen op de Amerikaanse ambassades in Kenia en Tanzania in 1998.

Met zijn verklaring gaf president Bush gisteren voor het eerst toe dat terreurverdachten op geheime locaties zijn vastgehouden en ondervraagd. Sprekend voor een publiek dat deels bestond uit nabestaanden van slachtoffers van ‘11 september’, noemde hij het „noodzakelijk” dat de terreurverdachten op onbekende locaties werden ondervraagd.

Bush heeft de geheime gevangenissen overigens nooit ontkend. Ook was bekend dat de genoemde terreurverdachten waren opgepakt, en dat ze niet vastzaten op Guantánamo Bay, waar de VS veel veronderstelde terroristen hebben opgesloten. De CIA-gevangenissen, waarvan het bestaan in 2003 uitlekte, leidden tot frictie tussen de VS en Europa. Het Internationale Rode Kruis kon de ‘spookgevangenen’ er niet bezoeken, zoals op Guantánamo Bay wel het geval is. Internationale verdragen verplichten ertoe het Rode Kruis tot gevangenissen toe te laten.

Doordat de veertien gevangenen nu naar Guantánamo Bay zijn gebracht, zullen ze – conform een uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof – worden behandeld volgens de Geneefse Conventies die de rechten van krijgsgevangenen regelen. Bush: „Ze zullen met die menselijkheid behandeld blijven worden, die ze anderen hebben ontzegd.” De president wilde niet ingaan op vragen over ondervragingstechnieken. Hij noemde die methoden streng.

Bush vroeg het Congres de militaire commissies (een soort oorlogstribunaal dat de gevangenen moet berechten) wettelijk goed te keuren. Dat betekent dat onder dwang verkregen bewijs bij de berechting zal worden toegelaten.

Het Europees Parlement onderzocht het bestaan van CIA-gevangenissen in Oost-Europa. De vicevoorzitter van de onderzoekscommissie, Sarah Ludford, zei vandaag dat Bush’ erkenning „niet alleen zijn eigen eerdere leugens blootlegt. Hij bespot ook de arrogante Europese regeringsleiders die onze zorgen hierover verwierpen.” (AP, AFP, Reuters)