Terug bij af(m)

Arthur Docters van Leeuwen zat in zijn stoel en werd wakker. Toen wist hij het: Kamerlid voor de VVD.

Deze lente maakte de bestuursvoorzitter van de Autoriteit Financiële Markten zijn ambities voor de Tweede Kamer bekend. Een besluit dat volgens Docters van Leeuwen niet zomaar genomen werd. Jarenlang diende hij de uitvoerende macht – als baas van de BVD, als super-pg, als supertoezichthouder. Het werd nu tijd om die macht te controleren. De keuze voor de politiek was „een fundamentele beslissing”, zei hij in televisierubriek Nova, wie de nieuwe leider van de VVD ook mocht worden. Gevolg: van zijn tweede termijn bij de toezichthouder op de financiële markten zou hij het laatste halfjaar niet volmaken.

Maar de politieke arena blijkt vaak nog dynamischer dan het kapitalistische slagveld. Vervroegde verkiezingen betekenden slecht nieuws voor de AFM: Docters zou al in oktober afzwaaien. Met één slag om de arm: hij moest wel op de kieslijst van de VVD worden gezet. Bij de toezichthouder moest met extra inspanning aan de opvolging worden gewerkt.

De Raad van Toezicht kan die zoektocht sinds dinsdag staken. Het laatste nieuws: hij gaat toch niet. Docters van Leeuwen blijft net zo lief een jaartje langer in het warme bad van de toezichthouder. Of gepolste kandidaten nu moeten worden afgebeld, wil de AFM niet zeggen. Wordt de headhunter teruggeroepen? Wie betaalt zijn declaratie? De toezichthouder weigert mededelingen te doen.

Gelukkig heeft Docters van Leeuwen het wat makkelijker. Hij heeft formeel zijn functie niet opgezegd, dus hoeft hij er ook niet opnieuw naar te solliciteren. Je ziet dat wel vaker bij semioverheidsbedrijven en andere quasinongouvernementele organisaties. Begin deze eeuw dreigde president-directeur van Schiphol Gerlach Cerfontaine met vertrek als de luchthaven niet snel werd geprivatiseerd. In de jaren erna ketsten een overstap naar een ministerspost en een overstap naar werkgeversorganisatie VNO-NCW op het laatste moment af. Cerfontaine is nog steeds de baas van Schiphol.

Wat voor signaal geven zulke net-niet-jobhoppers aan hun personeel? Of, zoals bij AFM, aan de onder-toezicht-gestelden? De belangrijkste taak van de AFM is het bewaken van het vertrouwen op de financiële markten.

Volgend jaar september is er hoe dan ook een benoeming nodig bij de AFM, want dan eindigt de termijn van Docters van Leeuwen. Die taak is aan de minister van Financiën. Nu nog Zalm (VVD), straks misschien Rutte, of – zijn naam wordt genoemd – Docters van Leeuwen zelf.

Jeroen Wester