SER wil honderdduizenden banen creëren

De arbeidsdeelname in Nederland moet de komende jaren fors stijgen om de kosten van de vergrijzing op te vangen. Daarom hebben werkgevers en vakbeweging in de SER afspraken gemaakt om enkele honderdduizenden mensen extra aan het werk te krijgen. Zij willen ook dat het kabinet het belastingstelsel zo aanpast dat werken gestimuleerd wordt.

De afspraken maken deel uit van het zogenoemde middellangetermijnadvies van de Sociaal-Economische Raad (SER) aan het komende kabinet. Het advies, waarvan algemeen wordt aangenomen dat het grote invloed heeft op het kabinetsbeleid, had eigenlijk vorig jaar al af moeten zijn. Er ontstond echter grote verdeeldheid binnen de SER over de versoepeling van het ontslagrecht. Dat onderwerp is buiten het advies gehouden, om het op tijd voor de verkiezingen te kunnen uitbrengen. Sociale partners en onafhankelijke kroonleden vergaderden gisteren tot laat in de avond voor zij definitief akkoord gingen.

Volgens de afgelopen vrijdag geïnstalleerde SER-voorzitter Rinnooy Kan is het de eerste keer dat werkgeversorganisaties en vakcentrales harde, meetbare doelstellingen afspreken over verhoging van de arbeidsparticipatie. De SER verwacht dat hiermee de helft van de kosten van de vergrijzing, die worden geschat op 2 procent van het bruto binnenlands product (11 miljard euro in 2011), opgevangen kunnen worden.

Om te zorgen dat het aantrekkelijker wordt om te werken, wil de SER het belastingstelsel hervormen. De algemene arbeidskorting die alle werkenden nu ontvangen, moet worden vervangen door een korting die alleen geldt voor mensen met een laag inkomen. Om de midden- en hogere inkomensgroepen te compenseren moeten de hoogste belastingtarieven omlaag.

Ook zou de dubbele algemene heffingskorting voor gezinnen waarin een van de partners niet werkt, volgens de SER geleidelijk moeten worden afgebouwd en worden vervangen door een individuele korting. De christelijke vakcentrale CNV is het daar overigens niet mee eens.

Het adviesorgaan stelt ook voor om de stijgende ziektekostenpremies voor zowel werkgevers als burgers te compenseren.

Eerder al lekte uit dat de SER het niet nodig vindt om de AOW-leeftijd te verhogen, noch om de hypotheekrenteaftrek af te schaffen. Wel moet het volgende kabinet volgens het adviesorgaan een brede discussie worden gevoerd over het woonbeleid in Nederland.

Het Centraal Planbureau wil nog nadere berekeningen maken over sommige maatregelen in het advies. In de tekst staat nu ‘als vingeroefening’ dat de voorgestelde maatregelen de arbeidsdeelname moeten verhogen van 72 naar 80 procent in 2040. Dat zou gaan om 400.000 extra banen. De SER gaat deze cijfers narekenen.

Maatregelen die de SER voorstelt om de arbeidsparticipatie te verhogen, liggen op het terrein van onderwijs, scholing, kinderopvang, preventie van ziekteverzuim en reïntegratie van arbeidsgehandicapten en werklozen. Deze maatregelen zullen nader uitgewerkt worden in een tweede middellangetermijnadvies, dat na de verkiezingen van 22 november zal verschijnen. Belangrijke onderdelen van dat advies zullen ook het ontslagrecht en de WW zijn, waarover de sociale partners geen afspraken wilden maken zolang niet bekend is welke politieke kleur het nieuwe kabinet krijgt.

De maatregelen die de SER voor ogen heeft kosten samen 12 miljard euro. Het volgende kabinet kan dat volgens de SER financieren uit het verwachte begrotingsoverschot, de economische groei en bezuinigingen op andere beleidsterreinen.