Mens heeft een diepgewortelde voorkeur voor gebogen en rond

Gebogen vormen worden mooier gevonden dan hoekige vormen. Deze voorkeur is diep geworteld in het menselijke zenuwstelsel. Dit blijkt uit een onderzoek aan de Harvard Medical School waarbij proefpersonen snel een oordeel gaven over in een flits (84 ms) getoonde voorwerpen. Het onderzoek is gepubliceerd in het augustusnummer van Psychological Science.

Dat ronde vormen algemeen als prettiger worden ervaren, werd al wel vermoed. In de antroposofische bouwkunst worden rechte hoeken zelfs vermeden en domineren ronde vormen. Ronde vormen in auto-interieurs zijn ook populairder dan rechte. Maar in dit Harvard-onderzoek blijkt duidelijk dat het hier gaat om een diepgewortelde voorkeur, die niet gemakkelijk teruggevoerd kan worden op andere factoren. De proefpersonen moesten oordelen over een groot aantal tweetallen van neutrale voorwerpen die vrijwel identiek waren maar op subtiele wijze verschilden in de hoekigheid: een vierkant en een rond horloge, een rechte bank met rechte kussens en een met meer ronde vormen. Het ging allemaal om neutrale voorwerpen, waaraan niet gemakkelijk een inherente positieve of negatieve betekenis kon worden gehecht (zoals een mes of een taart). Ook werden letters en abstracte vormen in hoekige en ronde varianten getoond. Ter controle werden ook voorwerpen getoond met ronde èn hoekige vormen: een tandrad, een zon met puntige stralen. Al deze afbeeldingen werden door elkaar gepresenteerd, niet paarsgewijs natuurlijk.

Dat het om een diepgelegen ‘primitieve’ voorkeur voor ronde vormen gaat, blijkt onder meer uit het feit dat er in de reactietijd van de proefpersonen geen verschil te zien is tussen hoekige en ronde vormen (beide rond de de 590 ms). De significant aanwezige voorkeur voor ronde vormen is dus niet terug te voeren op een snellere verwerking van ronde vormen door het visuele systeem, zoals wel eens is voorgesteld. De onderzoekers benadrukken dat voorkeur voor of afkeer van voorwerpen in de werkelijkheid natuurlijk sterk bepaald wordt door de betekenis en affectieve lading: een hoekige reep chocolade is doorgaans populairder dan een fraai ronde slang. Maar dat bijvoorbeeld ronde gezichten aantrekkelijker worden gevonden dan andere, kan simpelweg aan die rondheid liggen.