Een Jaguar om mee te pronken in Marokko

Integratie is verklaard tot non-thema voor de verkiezingen in november. Tóch heeft Filosofie Magazine deze maand een omslagverhaal over de wortels van vreemdelingenhaat. Het zijn niet de verschillen tussen bevolkingsgroepen die haat aanwakkeren, maar juist de overeenkomsten, schrijft filosoof Leon Heuts. Dat het zoeken van een zondebok een rol speelt bij racisme, betwist hij niet. Maar het gaat niet om het ‘anders zijn’ van de zondebok. Waarom wel? ‘De zondebok wordt verweten zijn plaats niet te kennen. (...) De zondebok bedreigt het verschil.’

Turken en Chinezen zouden minder met racisme te maken hebben dan Marokkanen, omdat ze beter hun plaats kennen. Ze blijven op veilige afstand in hun gesloten gemeenschappen. Marokkanen zijn meer geïntegreerd en maken de verschillen kleiner.

Internationale spanningen tussen het Westen en de islam zouden niet het gevolg zijn van een botsing van verschillende beschavingen, maar juist van het verdwijnen van verschillen door mondialisering. Maar hoe kan deze vreemdelingenhaat, die niet gericht blijkt op het vreemde, dan worden overwonnen? Hierop moet de auteur het antwoord schuldig blijven.

In Vrij Nederland deze week ook een verhaal over integratie: die van Nederlandse Marokkanen in Marokko. Bij terugkeer, voor vakantie of definitief, botsen ze met de Marokkanen die achterbleven. Schaars geklede meisjes moeten het strand delen met van top tot teen bedekte vrouwen. Mohammed Chaara ging terug vanwege het warmere klimaat. Zijn kinderen werden woedend toen ze merkten dat leraren schoolleerlingen mochten slaan. En oudste zoon Omar, die werkloos thuis zat, blijkt aan het einde van het verhaal met een klein bootje naar Spanje te zijn overgestoken. Grappig is het om te lezen hoe Nederlandse Marokkanen die in Marokko vakantie gaan vieren dure auto’s kopen, alleen om er daar mee te pronken. Terug in Nederland verkopen ze de Jaguar weer.

Duitsland werd eind vorige maand opgeschrikt door de vondst van twee bommen in een trein. Der Spiegel grijpt het aan om een omslagverhaal te wijden aan angst, specifieker Duitse angst. Duitsers zijn banger dan andere volken. De angstliteratuur van Kafka en de angstfilosofie van Heidegger zijn slechts enkele van de talloze (historische) bewijzen die worden opgesomd. Maar wat is de therapie? Een terugkeer naar religie is een optie. Maar beter nog, schrijft de auteur, houden de perfectionistische Duitsers zich vast aan de gedachte, dat ze net zo sterfelijk zijn als iedereen.

Inger Kuin