De Brit mag het niet lezen

Britse media mogen de rechtsgang niet beïnvloeden.

The New York Times hield een stuk over Britse terroristen achter voor Britse lezers.

Nieuwsgierige Britten die op de internetsite van The New York Times een verhaal met nieuwe feiten over het terroristische complot in hun land van eerder deze maand aanklikken, wacht een teleurstelling. „Dit artikel is niet beschikbaar”, luidt de boodschap, waarna de krant uitlegt dat de toegang voor lezers uit Groot-Brittannië op juridisch advies is geblokkeerd. Ook de papieren versie van The New York Times ging gisteren niet naar Groot-Brittannië. Zo kon de hele wereld het verhaal lezen behalve de mensen die er het meest in waren geïnteresseerd: de Britten zelf. De krant gaf nieuwe bijzonderheden over het complot van een groep islamitische extremisten van Britse bodem, die naar wordt aangenomen, vliegtuigen had willen opblazen.

Waarom mogen de Britten zo’n verhaal niet lezen en waarom deed een Amerikaanse krant zoveel moeite het voor hen verborgen te houden? Dat heeft te maken met de Britse wetgeving. Die verbiedt het om voor of tijdens een proces informatie te publiceren, die ertoe bijdraagt dat juryleden of rechters bevooroordeeld raken tegenover verdachten. Daarom zijn de Britse media vanouds voorzichtig in hun berichtgeving over kwesties, die nog onder de rechter moeten komen. Er zijn veroordelingen geweest voor ‘verachting van de rechtbank’ (contempt of court). De krant Sunday Mirror en het BBC-programma Have I got news for you werden er schuldig aan bevonden. Buitenlandse media zijn dikwijls minder terughoudend. Ook zij kunnen zich echter niet geheel aan de Britse regels onttrekken. In theorie zou een Britse rechter ook journalisten van The New York Times hebben kunnen vervolgen voor ‘contempt of court’.

Strikt juridisch is er veel voor de Britse aanpak te zeggen, maar in de praktijk wordt het steeds moeilijker de regels te handhaven. Duncan Lamont, een advocaat die is gespecialiseerd in mediarecht, schreef vorige week in The Guardian dat de wet op ‘contempt’ „onder zware druk” staat. Hij wees erop dat het publiek bij een spectaculair incident als het recente complot snakt naar informatie en dat politie- en regeringsfunctionarissen graag vertellen wat ze weten.

Bovendien kan Groot-Brittannië zich steeds minder isoleren van de buitenwereld. Ook in Londen was het artikel van The New York Times via allerlei blogs en websites, die krantenartikelen overnemen, zonder moeite te traceren. De vraag is daarom hoe lang het contempt-beginsel in zijn zuivere vorm nog is te handhaven.