Bas Jan Ader

Voor de jonge kunstenaar Bas Jan Ader (1942-1975) was het een uitgemaakte zaak: hij zou wereldberoemd worden. Daarom zette hij als 18-jarige al na enkele maanden een punt achter zijn opleiding aan het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs waar hij de klasgenoot was van Wim T. Schippers en Ger van Elk. Ader vertrok naar de VS, waar hij kunstcolleges volgde. Al na enkele had hij er zijn eerste tentoonstelling. The Washington Post was lyrisch over zijn pentekeningen, en Jacqueline Kennedy kocht een werk van hem aan. Ader keerde in 1961 uiterst zelfverzekerd terug naar Nederland.

Door de internationale kunstwereld is Bas Jan Ader heilig verklaard. „We krijgen wekelijks bruikleenaanvragen voor zijn werk”, zegt Rein Wolfs, hoofd tentoonstellingen bij Museum Boijmans Van Beuningen. Het Rotterdamse museum kocht in 1992 van Aders erven een belangrijk deel van diens oeuvre aan, waaronder acht fotowerken, een videotape en al het filmwerk. In totaal gaat het om slechts 15 minuten aan beeldmateriaal. Maar volgens velen behoren de luttele seconden waarin Ader zich van het dak van zijn huis stort (Fall 1, 1970) en de drie minuten waarin de kunstenaar zichzelf huilend voor de camera plaatst (I’m too sad to tell you, 1971) tot de mooiste momenten uit de Nederlandse kunstgeschiedenis.

In Museum Boijmans is nagenoeg het complete oeuvre van Bas Jan Ader te zien op de grootste tentoonstelling die ooit aan hem is gewijd. Nu, dertig jaar na zijn verdwijning op zee, lijkt het erop dat Bas Jan Aders superioriteitsgevoel terecht is gebleken. Postuum is hij uitgegroeid tot een van de grootste kunstenaars die Nederland ooit heeft voortgebracht.

Bas Jan Ader, Please Don’t Leave Me. 26 aug t/m 5 nov in Museum Boijmans van Beuningen, Museumpark 18/20, Rotterdam. Inl: 010 4419475, www.boijmans.nl.