Turkse botsingen voor een verlichte generatie

Het Turkse ministerie van Onderwijs wil ‘een verlichte generatie opvoeden’. Daarvoor heeft men voor zowel de basisschool als het voortgezet onderwijs honderd klassiekers uit de wereldliteratuur geselecteerd. Dat meldt de liberale krant Radikal bij monde van haar columnist Ismet Berkan.

Ahmet Olgun, redacteur binnenland bij NRC Handelsblad en geboren in Turkije, licht toe: „In Turkije schiet de overheid ernstig te kort in het onderwijs, vandaar dat er veel particuliere scholen zijn. De lijsten van het ministerie zijn bedoeld als een richtlijn voor weldoeners: als je boeken aan een school schenkt, kies dan hieruit.”

Berkan was niet zozeer kritisch over deze officiële canons, als wel over een uitgeverij, Damla, die de boeken heeft ‘geïslamiseerd’. Dat heeft niet veel om het lijf: waar God aangeroepen wordt, kwam ‘Allah’ te staan. Her en der is de culturele setting gewijzigd om beter aan te sluiten bij een islamitische belevingswereld. De boeken zijn waar nodig ingekort tot 96 pagina’s, om te ontkomen aan de keuring van de Commissie voor Goede Zeden van het ministerie.

God is niet Allah, schrijft Berkan. Met gebeden tot Allah worden Heidi en Pinokkio moslims en dat kan niet de bedoeling zijn. Ook auteurs die in hun voorwoord hun christelijke God bedanken, richten zich in de versie van Damla tot Allah. „De scheiding tussen kerk en staat ligt uitermate gevoelig in Turkije en Radikal is een seculiere krant”, aldus Olgun.

Het ministerie heeft toegezegd de uitgeverij aan te pakken. Maar, zegt een hoge functionaris in Radikal, het is ook aan ouders om op te letten wat zij hun kinderen voorschotelen. De zedencommissie van het ministerie geeft gecontroleerde boeken niet voor niets een logo mee. Olgun: „Het ministerie doet maar alsof het geschokt is. Sinds deze regering aan de macht is, wordt de Turkse samenleving sluipend geïslamiseerd.”

Merel Boers

Met dank aan Ahmet Olgun.