Terrorisme is al lang niet meer zo erg als vroeger

Is er steeds meer terrorisme in de wereld?

Nee, juist minder.

Is terrorisme hét probleem van dit decennium? Hoewel het er soms op lijkt: nee. Frappant genoeg is de situatie in Europa zelfs stukken beter dan in de jaren ’70 en ’80. Destijds hadden alle vijf grote West-Europese landen hun separatistische of linkse terreurbeweging: Britse soldaten werden neergeschoten door de IRA, Duitse industriëlen door de RAF, Franse wapenhandelaren door de Action Directe, Italiaanse politici door de Rode brigades, Spaanse politieofficieren door de ETA.

Niet alleen foute types werden geofferd aan de goede zaak, er vielen ook honderden onschuldige slachtoffers bij het opblazen van pubs en bussen. De explosie aan boord van een Pan Am-toestel boven Lockerbie in 1988 kostte 280 mensen het leven en een jaar later werd een Frans vliegtuig opgeblazen met 191 passagiers.

Tegenover Madrid en Londen – de enige succesvolle grote aanslagen van ons tijdvak – staan er vele tientallen destijds. Ook Nederland ontkwam er niet aan: de Molukse RMS kaapte twee treinen en gijzelde honderden mensen in een provinciehuis, een ambassade en een school. De RAF schoot drie agenten neer in Amsterdam, de IRA vermoordde twee toeristen in Roermond. Extreemlinks geweld was ook breder ingebed: een deel van de krakersbeweging steunde de bomaanslagen van RaRa en deinsde er niet voor terug zelf politiemensen zwaar te mishandelen.

Alle terreurbewegingen van destijds bestaan niet meer of zieltogen op zijn minst. Geen heeft zijn doelen kunnen bereiken: Noord-Ierland is geen deel van Ierland, Baskenland is niet zelfstandig, Duitsland verliet de NAVO niet, Italië werd geen marxistische heilstaat en er kwam geen onafhankelijke republiek Zuid-Molukken.

Terroristen staan zwak. Niet zozeer door de superioriteit van geheime diensten en speciale eenheden, maar veeleer door eigen problemen: amateurisme, matige financiering, gebrek aan rekruten (niet voor niets was vrijlating van wapenbroeders altijd een van de eerste eisen) magere internationale steun en bovenal: antipathie van de Europese bevolkingen. Welk mooi ideaal een beweging ook heeft, het geweld gaat de publieke opinie vroeg of laat tegenstaan.

Wat het terrorisme wél bereikt, hangt af van onze reactie. Laten we onszelf bang maken voor, bijvoorbeeld, de moslim? Sinds 2000 komen er jaarlijks gemiddeld 3.692 mensen om door terrorisme (waarvan 58 in Europa). Door medische fouten sterven jaarlijks 350.000 wereldburgers, door verkeersongelukken 1,5 miljoen. En, zijn we bang voor arts of auto?

Zie jij ook positieve ontwikkelingen? Mail next@nrc.nl