Het Dream Team is slechts geschiedenis

In Japan staan vandaag en morgen de kwartfinales op het programma bij het WK basketbal.

Grootmacht Amerika heeft wat goed te maken.

Toen basketbal nog basketbal was, zag de wereld er overzichtelijk uit. Wat er ook gebeurde, één ding was zeker: Amerika won, altijd en overal. Op voorwaarde dat de sterspelers uit de eigen en alom bewierookte Noord-Amerikaanse profcompetitie (NBA) beschikbaar waren. Waren die niet van de partij, dan was op voorhand sprake van een gedevalueerd toernooi. Hetgeen de latere winnaar meestal tot vervelens toe moest horen.

Maar basketbal is basketbal niet meer. Dat wil zeggen: de sport heeft aan kracht gewonnen, vooral in de breedte. Het ‘grote’ Amerika is sinds zes jaar (Olympische Spelen 2000) niet langer onaantastbaar. Niet voor niets durven nog maar weinig Amerikanen het woord Dream Team in de mond te nemen, zodra hun nationale basketbalploeg ter sprake komt. Het was de laatste jaren, pijnlijk genoeg, vooral een Dream On Team, dat in weinig tot niets meer leek op de geoliede ‘droommachine’ uit de jaren negentig onder leiding van Michael Jordan.

Maar in Japan, sinds tien dagen het toneel van het wereldkampioenschap, hoopt Team USA de klok terug te draaien. Na een soepele aanloop, met vijf overwinningen uit evenzovele duels, liep de ploeg, ditmaal op sleeptouw genomen door aanvaller LeBron James van de Cleveland Cavaliers, zondag Australië ondersteboven in de achtste finales: 113-73. „Wij kunnen nog wel basketballen”, merkte bondscoach Mike Krzyzsewski woensdag fijntjes op, nadat zijn ploeg de eerste serieuze test, tegen dark horse Italië, had doorstaan: 94-85.

Maar Team USA heeft dan ook wat goed te maken in Japan. Vier jaar geleden, bij de vorige editie van het toernooi, blameerde de ploeg zich door voor eigen publiek (Indianapolis) ‘slechts’ als zesde te eindigen. In Athene, twee jaar later gastheer van de Olympische Spelen, maakten de duurbetaalde sterspelers uit ’s werelds grootste en sterkste competitie een al even uitgebluste indruk.

Een derde plaats – meer bleek niet weggelegd voor de ploeg, die weliswaar niet met lege handen (bronzen medaille) terugkeerde, maar in totaal drie nederlagen leed in het olympisch toernooi. Dat was nog nooit vertoond. „In 2004 begrepen wij het belang niet van de Olympische Spelen”, bekende James (21) vorige week. „Wij hadden het gevoel dat niets aan de NBA kon tippen, en dat is dus niet waar gebleken. Onze hoofden stonden niet goed, en als team vormden we geen eenheid.”

Na drie olympische titels op rij doorbrak het temperamentvolle Argentinië in Athene de hegemonie van de Amerikanen die, anders dan voorheen, naderhand niet het excuus konden aanvoeren dat zij niet op volle oorlogssterkte waren. Vrijdag 27 augustus 2004 staat in de basketbalgeschiedenis dan ook geboekstaafd als de dag dat de kampioen van Zuid-Amerika, dankzij een 89-81 zege in de halve finales, de mythe ontkrachtte als zou Team USA normaal gesproken onverslaanbaar zijn.

Voorafgaand aan het toernooi vuurde de sterspeler en topscorer van de Argentijnen, Manu Ginóbili, al een waarschuwingsschot af, met de opmerking dat de mondiale krachtsverhoudingen drastisch gewijzigd zijn nu steeds meer buitenlandse topspelers hun weg hebben gevonden in de NBA. „De meesten van ons spelen dagelijks met [de Amerikanen], met als gevolg dat het niveauverschil steeds kleiner is geworden”, constateerde de 29-jarige shooting guard van de San Antonio Spurs.

Een opkikker kan de Amerikaanse topsport goed gebruiken na recente dopingschandalen rondom Floyd Landis (wielrennen), Justin Gatlin en Marion Jones (atletiek). Gelukkig is daar nog altijd ‘wondergolfer’ Tiger Woods, maar verder? In die andere door-en-door-Amerikaanse sporten als honkbal (achtste bij de World Baseball Classic), ijshockey (WK-kwartfinalist) en boksen (geen enkele kampioen in het zwaargewicht) moet de grootmacht genoegen nemen met een bijrol.

Morgen stuiten de Amerikanen op Duitsland, en gevreesd wordt met name de sterspeler, die zijn ploeg zo ongeveer in zijn eentje naar de kwartfinales loodste: Dirk Nowitzki. „Vermoedelijk een van de vijf beste spelers op deze planeet”, zo roemde Shane Battier de 28-jarige allrounder van verliezend NBA-finalist Dallas Mavericks. Het klonk, zeker uit de mond van een Amerikaanse basketballer, opvallend nederig.

Volg het WK basketbal 2006 opwww.fiba.com