‘Bruijniks wachtte te lang met saneren’

Vandaag stapt topman Bruijniks van supermarktbedrijf Laurus op. Na talloze kapitaalsinjecties en reorganisaties wil de raad van commissarissen niet de laatste kans verspelen Laurus te redden.

Rotterdam, 29 aug. - Vier jaar na zijn aantreden vertrekt topman Harry Bruijniks bij Laurus. Het waren ook vier jaar van verliezen en grotendeels mislukte ombouwoperaties van de kwakkelde supermarktformules Super de Boer, Edah en Konmar. Over de strategie van Super de Boer, het enig overgebleven deel van het eens zo grote Laurus, struikelde hij.

Het vertrek van Bruijniks is de zoveelste wisseling aan de top van het concern. De raad van commissarissen verschilt met hem te veel van inzicht over de toekomst van Super de Boer. Bruijniks trad aan nadat de ombouw van Edah, Super de Boer en Konmar tot het nieuwe Konmar was mislukt. Hij dacht de oude winkelketens weer nieuw leven in te blazen. Met geld van de nieuwe Franse grootaandeelhouder Casino ging hij aan de slag, maar de problemen zaten veel dieper dan hij dacht.

Aan Edah-winkels was meestal tien à vijftien jaar geen onderhoud gepleegd en de eigen winkels van Super de Boer – de andere helft is van franchisers – maakten al jaren verlies. Bruijniks deed modernisering na herstructurering, maar de verbeteringen waren te klein.

„We hebben nu een efficiënte back office en veel kosten bespaard”, zei Bruijniks in maart van dit jaar. De omzet bij vernieuwde Edah-winkels steeg gemiddeld met 28 procent. „Maar dat is in de huidige markt niet voldoende”, zei hij. Bruijniks dacht dat de omzet minimaal dubbel zo hard zou stijgen. Vorig jaar maakte Laurus opnieuw verlies: 66 miljoen euro.

Nekslag voor de hervorming van Laurus was de prijzenoorlog, die marktleider Albert Heijn in 2003 begon. Honderden veelverkochte producten worden al drie jaar door supermarktketens tientallen procenten onder de inkoopprijs verkocht. Voor een bedrijf met weinig financiële reserve is dat te veel. „Albert Heijn probeert heel duidelijk Super de Boer onderuit te halen”, zei Bruijniks twee jaar geleden in een gesprek met deze krant.

Laurus verloor zoveel geld dat het twee keer extra financiën aanboorde. Begin dit jaar werd Laurus door de banken gedwongen tot een rigoureuze maatregel: verkoop van Edah en Konmar. Die supers worden omgebouwd tot Jumbo, Albert Heijn, Sperwer (Plus) en Sligro en leveren 220 miljoen euro op. Net genoeg om de banken tevreden te houden.

In 2000 had Laurus een marktaandeel dat bijna even groot was als Albert Heijn. Het bedrijf telde 1.500 winkels in drie landen en maakte 75 miljoen euro winst. Na afstoting van Edah en Konmar heeft het bedrijf nog 380 supermarkten, waarvan ook nog eens de helft in handen is van zelfstandige ondernemers.

„Het is allemaal mislukt”, zegt supermarktdeskundige Gerard Rutte. „Bruijniks luisterde altijd goed naar zijn werknemers en wil alles goed uitvoeren. Daardoor wachtte hij te lang met harde maatregelen. Hij had Edah eerder van de hand kunnen doen. Bruijniks was de man van het personeel, financieel bestuurder Kenaad Tewarie de man van de banken”, vindt Rutte. „Tewarie blijft zitten, dus de banken hebben gewonnen.”