Zorg voor wereldvrede: slaap eens op de bank

Via online netwerken kun je een gratis slaapplaats in het buitenland regelen op een bank van een onbekende.

Zo leer je andere culturen van binnen kennen.

Nog wat slaperig zitten Seda Bingöl (21) en Atilla Ayata (21) uit Turkije ’s ochtends op de bank. De bank staat in Scheveningen en is van Tijs Breuer, een man die het Turkse stel tot twee dagen geleden niet kende. Via een hospitality exchange network op internet vonden Bingöl en Ayata onderdak in Scheveningen, zoals ze eerder ook al slaapplaatsen aangeboden kregen in Oostenrijk en Duitsland. Ayata: „Als gewone toerist leer je niets, zie je alleen de buitenkant. Op deze manier leer je de mensen kennen. En het maakt reizen natuurlijk goedkoper.”

Internet heeft wereldwijd contact mogelijk gemaakt. Uitwisseldiensten van gastvrijheid, zoals couchsurfing.com en hospitalityclub.org, gaan weer een stap verder. Als gebruiker geef je aan of je een bank of bed ter beschikking stelt aan andere gebruikers. Ontvang je liever geen logés, dan is het ook mogelijk om alleen een kop koffie aan te bieden. Iedere gebruiker kan vervolgens op de site zien of er een slaapplaats beschikbaar is in zijn of haar reisbestemming. Het aanbieden en gebruikmaken van bank, rondleiding of gezelschap is vrijwillig en gratis.

‘Gastvrijheidsdiensten’ groeien snel. The Hospitality Club werd opgericht in 2000 en is met 180.000 leden het grootste netwerk. Ook het aantal gebruikers van Couchsurfing blijft toenemen. Sinds 2003 hebben meer dan 108.000 couchsurfers uit 207 landen zich ingeschreven. De kracht van de diensten schuilt in het enthousiasme van de vrijwillige medewerkers. Toen de website van Couchsurfing in juni 2006 na een crash grotendeels verloren ging, bouwden vrijwilligers het project weer op.

Tijs Breuer (34) heeft de afgelopen drie jaar meer dan honderd mensen op bezoek gehad via Couchsurfing en The Hospitality Club. Met het jonge stel uit Turkije dat bij hem logeert heeft Breuer ’s avonds nog Den Haag rondgewandeld. „De meeste mensen die aan zoiets meedoen staan open voor de cultuur, de maatschappij die ze bezoeken. Je komt er weinig conservatieve mensen tegen.”

Aan de bezoekers die bij Breuer over de vloer komen, die van hem meestal een sleutel krijgen om te gaan en staan waar ze willen, heeft Breuer veel vriendschappen én „leuke adresjes in bijvoorbeeld Parijs en Londen” overgehouden. Slechte ervaringen met de gastvrijheid heeft hij nauwelijks gehad. „Eén keer hebben drie jongens er een puinzooi van gemaakt. Achteraf boden ze wel hun excuses aan.”

De vraag is hoe veilig een bezoek van en aan vreemden is. De moeder van Atilla Ayata verklaarde hem voor gek dat hij zomaar bij vreemden wilde gaan logeren. Ayata: „In het begin waren we onzeker, maar nu we bij zes verschillende mensen hebben geslapen kan ik alleen maar zeggen: het werkt. Iedereen in zo’n netwerk probeert het groepsvertrouwen niet te beschamen.”

Op de meeste hospitality-sites kunnen gebruikers commentaar achterlaten over hun gast of gastheer. Door deze sociale controle heb je zelf in de hand wie je wil ontvangen, of bij wie je onderdak zoekt. Het systeem kent geen verplichting om reizigers of gastheren te accepteren. Daarnaast moeten gebruikers van The Hospitality Club hun paspoortgegevens ter controle opgeven. Couchsurfers kunnen voor elkaar instaan: hoe meer vrienden een couchsurfer op de website heeft, des te hoger wordt zijn betrouwbaarheid.

Het is niet de bedoeling om het netwerk te gebruiken als datingsite. Tijs Breuer kent een verhaal van een mannelijke reiziger die ’s avonds bij zijn gastvrouw in bed probeerde te kruipen, maar heeft zelf nooit problemen gehad met zijn gasten. „Ik check op de website wel altijd het profiel van eventuele bezoekers.”

Veel gastvrijheidsgenieters schrijven zich ongetwijfeld in voor de gratis slaapplaats. Het doel van deze uitwisselingen is, volgens de verschillende sites, echter vooral om „intercultureel begrip” te kweken en zelfs „de vrede op onze planeet te versterken”. Het Turkse stel dat theedrinkt op de bank in Scheveningen is overtuigd van de positieve werking van gastvrijheid. Seda Bingöl: „Zodra we terug zijn in Istanbul heb ik meteen iemand uit Amman op bezoek.”

Kijk om zelf ergens op een bank te crashen op de siteswww.couchsurfing.comwww.hospitalityclub.org