VVD wil politiek in klare taal

De VVD presenteerde vandaag het verkiezingsprogramma. Het blijft een duidelijk herkenbare rechtse partij met een enkele verrassing.

Den Haag, 28 aug. - De belangrijkste onderwerpen uit het VVD-verkiezingsprogramma, dat vanmiddag in Rotterdam is gepresenteerd, waren geen nieuws meer: de VVD wil voor iedereen de belasting verlagen met 3 procent, kinderopvang moet gratis worden voor mensen die werken, de bijstand voor jongeren onder de 27 jaar verdwijnt, er moet een ministerie komen van Veiligheid. De VVD, bleek uit de programmapunten die vorige week al bekend waren geworden, blijft een duidelijk herkenbare rechtse partij – ook onder een leider, Mark Rutte, van wie gezegd blíjft worden dat hij misschien wel links is.

Wat daar niet in paste, was het nieuws over de AOW-leeftijd die volgens het VVD-verkiezingsprogramma niet gewijzigd hoeft te worden omdat er steeds meer ouderen komen. In de partij was er wel steun voor verhoging van die leeftijd tot 67 jaar, een idee van bijvoorbeeld minister Gerrit Zalm (Financiën, VVD).

Ook bestuurlijke vernieuwing kreeg van de programmacommissie – onder leiding van British Telecom-topman Ben Verwaayen – meer aandacht dan werd verwacht na de kritiek uit de partij op vernieuwingsvoorstellen in het Liberaal Manifest van begin 2005. Van de VVD mag het aantal Tweede-Kamerzetels worden verminderd van 150 tot 100 en de burgemeester moet gekozen worden: „In een democratie moet de macht liggen waar de kiezer er greep op heeft.” En: „Want uiteindelijk is de burger de baas.”

Op pagina twee van het VVD-programma staat een onderwerp dat de toon van het hele stuk bepaalt: ‘Politiek in klare taal’. Een nieuw kabinet, vindt de VVD, moet afspreken dat alle plannen, eisen en regelingen die het bedenkt, worden getoetst op taalgebruik. Er staat: „Dat dwingt ook het politiek debat naar keuzes op hoofdlijnen, weg van de vierkante millimeter. Ontoegankelijkheid moet worden uitgebannen. Voor verstaanbare politiek.”

En zo moest ook het verkiezingsprogramma worden: verstaanbaar. Er staan veel korte zinnen in die lezen alsof er een uitroepteken achter staat – „Onze economie kan niet zonder vakmensen” – en vaak staan de uitroeptekens er ook echt: „Weerbaar op weg naar de volgende baan. (Of de eigen zaak!)”, „Open de kluizen van de kennis!” Burgers zijn in het verkiezingsprogramma „jij”: „Als je een politieagent, een leraar, een ambulanceverzorger of een treinconducteur een klap geeft, sla je iemand die optreedt namens en voor ons allemaal – en dan verdien je een driedubbele straf. Dan krijg je zonder pardon een flinke douw.”

Het verkiezingsprogramma heet ‘Voor een samenleving met ambitie’ en op pagina drie staan opeens drie alinea’s cursief die daarover gaan. Nederland is volgens de VVD een land om trots op te zijn, maar natuurlijk gaat nog lang niet alles goed. „De wereld verandert razendsnel en wij zullen daar goed op moeten inspelen.” Meteen daarna gaat het over de erfbelasting („wrang en onrechtvaardig”) die gehalveerd zou moeten worden, en een volgend hoofdstuk heet dan: ‘Lef moet lonen’. De VVD vindt dat er een „belastingvakantie” moet komen voor nieuwe ondernemingen, die zouden drie jaar moeten worden vrijgesteld van belasting op winst.

Bij de nauwelijks verrassende, rechtse thema’s hoort ook het ontslagrecht eenvoudiger moet worden en dat de maximale duur van de werkloosheidsuitkering kan worden gehalveerd van 38 tot 19 maanden. Die uitkering kan volgens de VVD dan wel omhoog tijdens de eerste drie maanden (tot 80 procent van het laatstverdiende loon) en werkgevers moeten meer doen aan opleiding en bijscholing van hun personeel: „Geen werknemer hoeft dan als een konijn in de koplampen van een dreigende herstructurering te kijken.”