Jong geleerd

Een weekje weg en de wereld blijkt veranderd. Sonja stopt ermee. De Volkskrant drukte een recente foto van haar af, als uitroepteken naast een reeksje uit het verleden. Kijk eens hoe oud. Maar de in intergenerationeel gestook bedreven redactie werd wind uit de zeilen genomen door de ironische observaties van de diva zelf over haar rimpels. En hoewel ze die nooit glad heeft laten strijken, hebben de eerste verzoeken haar besluit te heroverwegen haar al bereikt. De wonderen zijn de wereld nog niet uit.

De in het tonen van haar tanden gespecialiseerde presentatrice Claudia de Breij, ongetwijfeld geldend als Barends opvolgster, zette die kandidatuur zaterdagavond kracht bij door een expliciete vermelding van haar leeftijd. Begin dertig. Gefeliciteerd. Nota bene door haar bewonderde zangers uit de jaren zeventig serveerde ze af als „heel erg oud, heel erg gedateerd”. Zou ze weten dat het wiskundig genie Grigori Perelman al veertig is en desondanks het Poincaré-raadsel oploste?

Nova, ook zaterdag, was geheel gewijd aan Ayaan Hirsi Ali. Presentator Twan Huys had haar een jaar lang gevolgd en was dank zij alle paspoortperikelen met de neus in de boter gevallen. Sommige delen, die een rol speelden bij de kabinetscrisis, waren al uitgezonden. Nieuw of althans uitgebreider dan voorheen waren de beelden van de Amerikaanse triomftocht van de oud-parlementariër. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Condoleezza Rice, was zichtbaar verguld Hirsi Ali te mogen ontmoeten. Op de valreep deed deze de Nederlandse minister Rita Verdonk nog af als een gevaarlijke dictator-in-spe. Rice is gewaarschuwd.

Door de aflevering van Zomergasten van gisteravond liep niet zo’n heldere rode draad als door die met beeldend kunstenaar Joep van Lieshout, toch werd duidelijk wat de filosoof Ad Verbrugge drijft. Zijn vak is een soort poëzieduiding. Opvallend was althans dat hij vooral producten van de verbeelding, met name speelfilms, liet zien.

Het begin was kreunend moeizaam. Een beeld van het innerlijk van een televisietoestel moest de „ruimte” en de „gelegenheid” die de uitzending hem bood, illustreren. Maar gaandeweg kwam Verbrugge op dreef, met heldere uiteenzettingen over het belang van goed kennisonderwijs, bijvoorbeeld.

Dat standpunt is zo evident juist, dat men zich afvraagt wanneer eindelijk die volksopstand uitbreekt tegen het „leren leren”, dat slechts halve analfabeten en ongeleide projectielen oplevert.

Mooi waren enkele interviewfragmenten met Pim Fortuyn. De neerbuigende interviewer Ton Elias zette niemand dan zichzelf neer als blaaskaak, terwijl een psycholoog er met een vragenspelletje over de hemel in slaagde de kwetsbaarheid van Fortuyn te laten zien – en daarmee zijn electorale aantrekkingskracht.

Een treffende illustratie van Verbrugges theorieën over de noodzaak kinderen te leiden en te sturen, zond RTL4 uit, met het „dossier” Wilde kinderen. Het commentaar had de gebruikelijke commerciële braltoon, maar duidelijk werd wel dat Kaspar Hausers zichzelf niets leren. Ze hebben Sonja’s nodig.

Deze week recenseert chef Zaterdags Bijvoegsel Pieter Kottman het tv-aanbod.