de stemming

Een echte uittocht

Verbazing alom bij onderwijsminister Maria van der Hoeven (CDA). Op haar weblog, de Week van M, schrijft de nummer drie op de CDA-kandidatenlijst: „Of het nu ligt aan de komkommertijd weet ik niet, maar feit is dat iedere politicus die aangeeft niet terug te willen keren in de Kamer, nieuws is.” Iedere dag meldt zich wel een bewindspersoon die even zijn eigen persmomentje pakt om te melden dat hij of zij niet op de lijst wil.

Zo meldden De Geus, Veerman, Peijs, Dekker, Hoogervorst, Bot en Van Ardenne al dat zij niet verkiesbaar zijn. Is er nu echt sprake van een politieke exodus, of is dit verschijnsel van alle tijden?

De website parlement.com deed onderzoek naar dit fenomeen en wat blijkt? Het valt allemaal wel mee (zie grafiek). Het grote verschil met voorgaande periodes is dat de bewindslieden niet meer voor de vorm op de lijst gaan staan om ná de verkiezingen alsnog hun zetel op te geven en de politiek te verlaten. Dat gebeurde bijvoorbeeld massaal in 1982, toen zeven van de elf teruggekeerde bewindslieden binnen vier jaar vertrok.

In 1971 en 1981 gingen respectievelijk zeven van de veertien en acht van de zestien bewindslieden op de lijst staan. Dat bleef toen vrijwel onopgemerkt. De media zitten er nu bovenop. Heeft Van der Hoeven toch een punt. (EK)

Kamerleden kiezen

Een paar weken geleden maakte deze krant een rondgang langs de hele VVD-fractie met de vraag: wat gaat u doen, Op de lijst of uit de Kamer? De immer enthousiaste liberalen zeiden nagenoeg zonder uitzondering terug te zullen keren op de lijst. Eentje wist toen al zeker dat ie niet terugwilde – Pieter Hofstra – en twee twijfelden nog, Jozias van Aartsen en Frans Weisglas. Weisglas kondigde zijn vertrek een week later alsnog aan en ook Van Aartsen maakte begin vorige zijn vertrek bekend.

Maar de rest? Die wilde absoluut blijven. Bibi de Vries bijvoorbeeld, en Fadime Örgü en oud-staatssecretaris Annette Nijs. Ze hadden er zin in, veel gedaan maar nog veel te doen, prachtig vak, enzovoorts. Maar de afgelopen dagen regende het ineens publiekelijk afzeggingen uit liberale hoek. Was hier sprake van collectief voortschrijdend inzicht of is er wat anders aan de hand?

De verklaring is simpel: de lijst voor de Kamerverkiezingen begint deze dagen definitief vorm te krijgen en vorige week kregen de zittende Kamerleden al een indicatie over hun plek. Blijkbaar waren De Vries, Nijs en Örgü het daar niet mee eens, gezien hun ommezwaai om alsnog niet op de lijst te gaan staan. Op 30 augustus maakt de VVD bekend wie er wel op de lijst staan, inclusief nieuwkomers als Docters van Leeuwen. (EK)

Vertrekkende ministers door de jaren heen