Neppillen bij de vleet

Tot tientallen procenten van de malariamiddelen en van andere medicijnen tegen infectieziekten in Zuidoost-Azië zijn nep. Britse tropenartsen zijn daar in The Lancet Infectious Diseases van september stellig over. Hun toon is beschaafd, maar cynisch. We besteden we het schaarse ontwikkelingsgeld aan anti-malaria-strategieën, maar die worden ‘dodelijk ondermijnd’ door de slechte kwaliteit van de beschikbare pillen, schrijven de artsen onder leiding van Paul Newton en Nicholas White.

De twee maken zich al meer dan een jaar in de medische tijdschriften druk over het probleem van nepmedicijnen. Twee maanden geleden schreven ze in een fel opinieverhaal in PLoS Medicine over ‘doodslag door nep-artesunaat’. Artesunaat en verwante medicijnen zijn nieuwe, uitermate effectieve malariamiddelen, maar ze worden steeds vaker in Zuidoost-Azië vervalst. Kevin Palmer, de malaria-adviseur van de wereldgezondheidsorganisatie WHO in het gebied was vorige maand even stellig als Newton en White. “Het is moord”, citeerde het persbureau Associated Press hem. “We kennen veel voorbeelden van patiënten die nepmedicijnen slikten en stierven.”

Enkele voorbeelden die de twee tropenartsen aanhalen: alle chloroquine-siropen in een steekproef in Nigeriaanse apotheken waren onecht. Een steekproef in Kameroen: één op de drie verpakkingen chloroquine is waarschijnlijk vals, gezien de verpakking. Meer dan de helft van de geregistreerde apotheken in Cambodja verkoopt slechte of vervalste malariamedicijnen. En zeker veertig procent van de blisterverpakkingen artesunaat uit Zuidoost-Azië bevat geen werkzame ingrediënten.

Een woordvoerder van de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit FDA schatte twee jaar geleden dat zo’n tien procent van de wereldmedicijnenmarkt bestaat uit neppillen. Maar goede onderzoeken zijn er volgens Newton en White te weinig. “Sinds 1995 worden er elk jaar gemiddeld 28 patiëntenstudies voor malaria gepubliceerd, wat in scherp contrast staat tot de gebrekkige informatie over de kwaliteit van de medicijnvoorziening in de praktijk”, besluiten ze.