Klimaatverandering brengt ziekten bij mens en dier

Blauwtongvirus is een besmettelijke ziekte van herkauwers en wordt overgebracht door Culicoidesmuggen. Regelmatig zijn er epidemieën van `bluetongue` in het Middellandse Zeegebied. Het is de eerste keer dat blauwtong in Nederland heerst. De ziekte komt in de regel in warmere streken voor.

Het tijdstip van het uitbreken van epidemieën en de verspreiding van infectieziekten die worden overgebracht door insecten, wordt sterk bepaald door temperatuur en neerslag (naast, uiteraard, een groot aantal andere factoren). Hoewel langzaam is doorgedrongen dat het smelten van ijskappen, stijging van de zeespiegel, overstromingen door hevige regenval en langdurige droogtes geassocieerd kunnen worden met het broeikaseffect, is de invloed van een klimaatveranderingen op de toename van epidemieën minder algemeen bekend.

De relatie tussen klimaat en infectieziekten is van belang bij het begrijpen van recente `menselijke` epidemieën van opkomende infectieziekten, zoals ebola in Afrika en de ziekte van Lyme in een groot deel van Europa.

Maar ook ziekten in onze veestapel zijn vatbaar voor een verandering van ons klimaat. Zo werd, na een warme periode, het besmettelijke blauwtongvirus in Kerkrade gesignaleerd - toeval?

Om meer inzicht in de verspreiding van blauwtong te krijgen, is al drie jaar geleden - tijdens een conferentie georganiseerd door de Universiteiten van Maastricht en Wageningen - aandacht besteed aan een verandering van de verspreiding van blauwtong onder een veranderd klimaat. Bij deze analyse werd al zichtbaar dat de verspreidingspatronen van deze ziekten een aanzienlijk stuk groter kunnen worden, en naar Nederland opschuiven. Jammer genoeg is deze inschatting nu werkelijkheid geworden.

Met een door klimatologen voorspelde klimaatverandering zal het slechts een kwestie van tijd zijn voordat een volgende ziekte (bij dieren en/of bij mensen) zich aandient.