Herseneiwit biedt perspectief op nieuwe antidepressiva

Muizen waarbij het gen voor het herseneiwit TREK-1 is uitgeschakeld, gedragen zich alsof ze een antidepressivum hebben gekregen. Deze ontdekking biedt mogelijk uitzicht op een nieuwe behandeling voor depressieve patiënten (Nature Neuroscience online, 13 aug).

Zet muizen in een bak water waar ze niet uit kunnen en ze blijven een poosje stokstijf stilzitten. Maar als de diertjes antidepressiva krijgen, zijn ze duidelijk eerder over de schrik heen. Daarom geldt deze proef als een test om depressie en het effect van antidepressiva bij muizen te meten. Depressie ontstaat als er in de hersenen een gebrek is aan bepaalde neurotransmitters, waarvan serotonine de bekendste is. Veel antidepressiva werken doordat ze het gehalte hiervan op peil houden.

Eén van de stoffen die gevoelig is voor de hoeveelheid neurotransmitters is het herseneiwit TREK-1. Franse onderzoekers hebben nu ontdekt dat muizen zonder werkzaam TREK-1 geen depressieve reacties vetonen in de ‘waterbaktest’, noch in een aantal vergelijkbare tests die in het depressieonderzoek bij muizen worden gebruikt. Daarnaast viel op dat de activiteit van serotonine bij TREK-loze dieren was verhoogd en die van het stresshormoon corticosteron was verlaagd.

TREK-1 is een kaliumkanaal, een eiwit op de membraan van zenuwcellen dat kaliumionen doorlaat of tegenhoudt. Bij zenuwcellen in rust staan de TREK-1-kanalen open. Opmerkelijk is dat juist dit specifieke kaliumkanaal vooral voorkomt in hersengebieden die bij mensen betrokken zijn bij depressieve symptomen als geheugenstoornissen, minderwaardigheids- en schuldgevoelens en suïcidaal gedrag.

Aangezien het uitschakelen van het gen voor TREK-1 andere biochemische reacties oproept dan verhoogde serotoninegehaltes, vermoeden de onderzoekers dat het stilleggen van het TREK-1 gen of het blokkeren van dit kaliumkanaal mogelijkheden biedt voor de behandeling van patiënten bij wie de gangbare antidepressiva niet of onvoldoende aanslaan.

Huup Dassen