Au! Krimpende marge

Twee kleine Nederlandse financiële instellingen hebben het moeilijk. Hun aandeelhouders ook. Of de daling van de aandelenkoersen gekeerd kan worden is onduidelijk.

Of ze het erg vinden is niet bekend. De twintig hoogste managers van Van Lanschot Bankiers gaan niet met zijn allen op pad. Het ‘bijpraatweekend’ werd geschrapt om kosten te besparen in een poging de jaarwinst op te schroeven en zo toch nog de eerder voorspelde winstverwachting voor 2006 te halen.

Het schrappen van het weekend op de hei is slechts een van de maatregelen om de kosten te drukken bij de Bossche bank. Maar aandeelhouders waren afgelopen week niet onder de indruk. De bank zag de koers flink dalen, en het valt te bezien of deze zich op korte termijn zal herstellen.

De beleggers in SNS Reaal zijn nog veel beroerder af. De investeerder die bij de beursgang in mei aandelen SNS kocht zal zich dezer dagen vertwijfeld achter de oren krabben want het aandeel staat weer flink onder de introductiekoers van 17 euro. Bank en verzekeraar SNS Reaal maakte ruim een week geleden bekend dat de winst met 14 procent was gestegen tot 186 miljoen euro, maar de aandacht ging vooral uit naar de waarschuwende woorden van bestuursvoorzitter Sjoerd van Keulen. De topman zei dat SNS kampt met ‘moeilijke marktomstandigheden’, verwijzend naar de felle concurrentie en dalende marges op de markt voor hypotheekverstrekkers. Hij verwacht dat de omstandigheden in de tweede helft van 2006 nog zwaarder zullen worden. Kennelijk was dit bij de beursgang in mei nog niet duidelijk, want toen werd er niet over gesproken.

Enkele dagen later zei Van Lanschot-topman Floris Deckers bijna hetzelfde. Ook de oudste bank van het land maakte een winstsprong bekend over de eerste zes maanden: plus 20 procent tot 92,8 miljoen euro. De winststijging was minder dan verwacht, maar opnieuw was het iets anders dat de meeste aandacht trok. Van Lanschot kwam namelijk met een winstwaarschuwing. De bank zei dat het moeilijk zou worden om de prognose van 10 procent winstgroei over 2006 te halen, een winstprognose die het nota bene in mei nog had verhoogd.

Ook Van Lanschot gaf de moeilijke situatie op de hypotheekmarkt de schuld. De zeer felle concurrentie tussen een groot aantal spelers op een kleine markt maakt dat de banken steeds minder geld verdienen op het verstrekken van hypotheken omdat er wordt geconcurreerd op de prijs. Bovendien neemt het aantal oversluitingen af waardoor ze de boete mislopen die consumenten bij zo’n oversluiting moeten betalen.

Het belangrijkste echter is de afnemende marge die wordt veroorzaakt door de dalende rentecurve. De korte rente is de afgelopen maanden gestegen, onder meer door de renteverhogingen van de Europese Centrale Bank. De lange rente echter, is blijven liggen. Banken verdienen geld aan het verschil tussen de twee. Ze lenen ‘lang’ geld uit via hypotheken en zelf lenen ze geld voor kortere perioden. Lucratief, want kort geld is goedkoper omdat de korte rente lager is dan de lange rente. Maar de marges worden momenteel snel kleiner omdat de korte rente de lange rente nadert. En deze marges zullen volgens Deckers van Van Lanschot verder dalen.

„Wij verwachten nog meer rentestappen van de ECB en zien de lange rente niet stijgen”, zei de bestuursvoorzitter dinsdag tijdens een persconferentie. Hij gaf toe dat de bank een misrekening had gemaakt in de renteprognoses. „Wij hadden verwacht dat de lange rente zich zou herstellen. Dat is een foute visie gebleken.”

De slechte berichten hadden een dramatische impact op de aandelenkoersen van de twee instellingen. SNS Reaal stond voor het bericht rond de 18 euro. Nadat de rook was opgetrokken, kostte het aandeel gisteren iets minder dan 16 euro. Geen dieptepunt overigens, dat werd medio juni bereikt met 15,20 euro.

Van Lanschot, dat in 1997 naar de beurs ging en de afgelopen jaren een gestage koerswinst boekte, kelderde van rond de 81 euro naar 70 euro en noteerde gisteren rond de 72 euro.

Beide aandelen staan genoteerd op de lokale markt van de Amsterdamse effectenbeurs.

Analisten reageerden direct en stelden vrijwel unaniem hun koersdoelen naar beneden bij. Rabo Securities verlaagde het koersdoel voor Van Lanschot van 83 naar 78 euro en het advies ging van ‘koop’ naar ‘houden’. De analist van Fortis bracht het koersdoel van 77 naar 66,50 euro en ABN Amro verwacht nu een koers van 72 euro in plaats van de 77 euro die het voor de cijfers en winstwaarschuwing hanteerde.

Ook de koersverwachting voor SNS werd flink naar beneden gebracht. Zo zette Fortis de prognose van 22,50 naar 18,50 euro en waardeerde het aandeel af van koop naar houden. De analist van Delta Lloyd verlaagde het koersdoel met een euro naar 17,75, Lehman Brothers verlaagde het ook met een euro naar 19 euro en ABN Amro’s deskundige voorziet een koers van 17,50 euro in plaats van de eerdere 19 euro.

De meeste analisten mogen dan verwachten dat de aandelenkoers minder potentie heeft de komende maanden, echt negatief zijn ze veelal niet. Bij Iris, de researchafdeling van Robeco en Rabobank, blijven beide instellingen op ‘kopen’ staan, onder meer vanwege het lage risicoprofiel van SNS Reaal en de verwachting dat Van Lanschot de komende jaren meer diensten aan klanten zal kunnen verkopen.