‘Alleen de passie is dezelfde gebleven’

Daniel Topolski roeide ooit zelf voor Oxford en won zilver op een WK. Nu analyseert hij de sport voor de BBC en bewondert de rustige, Hollandse stijl. „I love Gijs Vermeulen.”

Michiel Dekker

Daniel Topolski ziet aan roeiers wat anderen niet zien. Als oud-roeier, oud-coach, schrijver van roeiartikelen en auteur van een bekroond roeiboek werkt de 61-jarige commentator van BBC op instinct. De Brit wordt ingeschakeld bij Olympische Spelen en wereldkampioenschappen, zoals deze week in Eton. „Kijk, dit bedoel ik. Dit straalt honger uit.”

‘Dan’ Topolski is de zoon van de geboren Poolse schilder Feliks Topolski en een Engelse moeder. Hoewel zijn vader niet roeide, leek het hem een goed plan zijn zoon het meer op te sturen nabij het ouderlijk huis in Noord-Londen.

Het was het begin van een roeicarrière die zou leiden tot tweevoudige deelname (1967 en 1968) aan de jaarlijkse universiteitenrace op de Thames tussen Oxford, waar hij studeerde, en Cambridge. Oxford won beide keren, hoewel Topolski als lichte roeier het totaalgewicht van de boot nadelig beïnvloedde. Hij roeide meerdere WK’s en won met de Britse lichte vier een zilveren medaille in 1975.

Topolski trad als roeitrainer in dienst van zijn oude universiteit en coachte van 1973 tot en met 1987 de donkerblauwe ploeg bij de Boat Race. Twaalf van de vijftien keer versloeg Oxford de lichtblauwe mannenacht van Cambridge. Mede door Topolski kwamen de universiteiten in 1992 op een gelijk aantal overwinningen, hoewel de stand intussen 78-73 in het voordeel van Cambridge is.

„It’s quite impressive”, beaamt Podolski op de tribune langs Dorney Lake, tussen de halve finales door. „De kunst is elk jaar acht individuen tot een eenheid te smeden. Natuurlijk zijn kracht, techniek en kennis van het parcours belangrijk, maar ik werkte vooral aan motivatie en teambuilding. Op de WK ben je minder bezig met andere boten. Bij de Boat Race heb je maar één tegenstander en je moet hongerig zijn om die te verslaan.”

Over zijn sterkste staaltje motivatie schreef Topolski een boek, met publicist Patrick Robinson. Het later verfilmde True Blue werd in 1989 in Groot-Brittannië verkozen tot Sports Book of the Year en vertelt het verhaal van de historische overwinning van Oxford op Cambridge in de Boat Race van 1987. Dat jaar stapten vijf Amerikaanse roeiers uit de donkerblauwe acht na een conflict met de teamvoorzitter. De grotendeels nieuwe ploeg van Oxford, die slechts zes weken voorbereiding had, won met vier bootlengtes verschil.

Op de commentaarpositie van BBC in Eton zit Topolski als analist naast de vaste roeicommentator Gary Herbert, winaar van een gouden olympische medaille in 1992. Hij heeft de taak Herbert aan te vullen en doet dat met het enthousiasme dat hem als coach kenmerkte. „Kijk goed naar die slag. Je ziet de kracht gewoon. Aan zijn riem, zijn houding, aan alles. Die is echt hongerig.”

Topolski is zeer te spreken over de in 2000 opgeleverde roeibaan Dorney Lake. Daarvoor trainden de Britse roeiers op Strathclyde Loch in Schotland of Pierrepont Holme in Nottingham, waar Topolski in 1975 zijn medaille won. Op een steenworp afstand van de twee kilometer lange roeibaan in Eton ligt ook het gloednieuwe Redgrave-Pinsent Rowing Lake, de naar twee succesvolle olympiërs vernoemde trainingsfaciliteit voor de Britse nationale ploeg.

Topolski: „Toen ik zelf roeide, trainden we één keer per dag. De Britse vier zonder stuurman traint drie keer per dag en wordt gesponsord door een loterij. Ook in materiaalontwikkeling en op psychologisch vlak is het professioneler. Alleen de passie is dezelfde.”

Hij is gecharmeerd van het Nederlandse kwartet, dat het vandaag in de finale opneemt tegen het Britse vlaggenschap. „I love Gijs Vermeulen. Een rustige uitstraling is een kenmerk van grote sporters. Hij is fysiek niet heel sterk voor een slag, maar hij heeft een erg goede techniek. Dat is kenmerkend voor Nederlandse roeiers. Je ziet bij Zwitserse boten ook mooi de hand van de Nederlandse bondscoach René Mijnders.”

Voor Topolski zijn hoofdtelefoon weer opzet, legt hij uit dat deze WK veertien roeiers telt die de Boat Race roeiden voor Oxford, tegen acht voor Cambridge. „Dat is kennis die ik kan gebruiken in mijn commentaar, als ik maar wel snel genoeg reageer op wat roeiers doen. Dat kan alleen op intuïtie.”