Zó veel Poolse klussers, dat was niet de bedoeling

De Britten profiteren van de Oost-Europese migranten.

Maar het zijn er zó veel, dat velen beperkingen willen voor eventuele migranten uit Bulgarije en Roemenië.

Bij duizenden blijven de jonge Polen, Litouwers, Hongaren en Slowaken naar Groot-Brittannië trekken. Je komt ze overal tegen. Ze knippen je haar, zitten achter de kassa bij supermarkten, herstellen lekkages en bedienen in cafés en restaurants.

De meeste Britten zijn zeer over de immigranten uit Oost-Europa te spreken. Ze zijn goedkoop en leveren meestal goed werk. Bovendien gaapt er geen cultuurkloof, zoals met migranten uit veel andere landen. „God zegene de buitenlanders die ons vuile werk doen”, schreef columniste Yasmin Alibhai Brown deze week in het dagblad The Independent.

De Britse regering heeft er dan ook geen spijt van dat ze, als enig groot West-Europees land, in 2004 geen restricties oplegde aan werknemers uit de nieuwe lidstaten.

Toch begint zich nu een kentering af te tekenen. Van veel kanten wordt er bij de regering op aangedrongen de poort niet opnieuw wijd open te zetten indien Roemenië en Bulgarije volgend jaar tot de EU toetreden.

Dat heeft alles te maken met de enorme schaal van de migratie van de Oost-Europeanen naar Groot-Brittannië. De regering van premier Tony Blair ging er twee jaar geleden van uit dat er hooguit 13.000 migranten per jaar uit die regio vielen te verwachten. Deze week erkende ze dat het werkelijke aantal in de afgelopen twee jaar ruim twintig keer zo hoog is uitgevallen. Daarmee is het een van de grootste volksverhuizingen in Europa sinds de Tweede Wereldoorlog.

Die golf van honderdduizenden mensen, van wie overigens velen maar betrekkelijk kort blijven, moet ook ergens worden gehuisvest en, als ze ziek zijn, worden verzorgd. Tot dusverre zijn de gevolgen nog beperkt gebleven. Het overgrote deel van de migranten is jong en komt alleen. Ze slapen vaak met hele groepen tegelijk in kleine appartementjes en pas na een jaar vast werk hebben ze recht op toegang tot de Britse sociale voorzieningen. Tot dusverre hebben slechts 768 migranten een werkloosheidsuitkering gekregen.

Het lijkt echter onvermijdelijk, net als met de gastarbeiders uit Zuid-Europa en Noord-Afrika enkele decennia geleden, dat na verloop van tijd ook familieleden zullen volgen. Daarmee zal de druk op de voorzieningen in de gezondheidszorg en het onderwijs toenemen. Nu al worstelt de Nationale Gezondheidsdienst (NHS) met talrijke buitenlanders die behandeling willen.

Ook groeit de bezorgdheid dat het bij een aanhoudende stroom migranten moeilijk wordt voor sommige ‘inheemse’ Britten nog werk te vinden. Mocht de Britse economie in recessie raken, waar het op het ogenblik overigens niet naar uitziet, dan zullen meer Britten aan den lijve de concurrentie van de migranten voelen.

Daarom zijn de laatste weken aan veel kanten stemmen opgegaan om wel degelijk enige beperkingen op te leggen aan arbeidsmigranten uit Roemenië en Bulgarije. Lagerhuisleden van zowel Labour als de Conservatieven hebben er bij de regering op aangedrongen een ‘pauze’ in te lassen op het gebied van migratie. Minister van Binnenlandse Zaken John Reid heeft verklaard dat het goed zou zijn limieten te stellen aan de aantallen migranten. Ook andere ministers hebben gezinspeeld op beperkingen. De regering neemt echter pas dit najaar een besluit.

Maar ook de werkgeversorganisatie CBI, tot dusverre een krachtig voorstander van het toelaten van werknemers uit de nieuwe lidstaten, erkende dat er iets voor te zeggen is even pas op de plaats te maken en zorgvuldig te kijken wat de invloed van de invasie van Oost-Europeanen per saldo is. Zelfs de anders zo liberale zakenkrant Financial Times gaf deze week in een commentaar toe dat er wat te zeggen is voor beperkingen.

Sommigen werkgevers, in het bijzonder boerenbedrijven, zijn echter tegen restricties. Velen van hen zouden het hoofd niet boven water kunnen houden zonder goedkope Oost-Europese seizoensarbeiders. Veel Polen zijn bereid voor een uurloon van minder dan vijf pond te werken. De meeste Britten zijn dat niet.

Meer Britse migratiecijfers op www.statistics.gov.uk