Zegt de ene Rick tegen de andere...

Hoe ga je 32 uur na aanvang om met een vermeende terreurdreiging die met een sisser afloopt? Die vraag was gisteravond (mijn laatste zomerkijk-avond) actueel op de Nederlandse zenders, toen het Openbaar Ministerie bekend had gemaakt de twaalf passagiers van vlucht NW 42 diezelfde avond nog vrij te laten omdat er geen enkele, maar dan ook geen enkele aanwijzing was dat ze iets met terreur van doen hadden.

Deze weken draaien actualiteitenrubrieken zich warm voor de herdenking van vijf jaar 11 september. Dat betekent documentaires over de aanslagen zelf, aandacht voor de complottheorieën over de aanslagen op het WTC en een verhoogde staat van paraatheid van de nieuwsredacties bij alles wat ook maar naar terreur ruikt. De recente verijdelde aanslagen in Groot-Brittannië hebben dat proces nog wat verhevigd. Dus toen woensdag rond het middaguur bekend werd dat een vliegtuig van Northwest Airlines onder begeleiding van twee F-16’s was teruggekeerd naar de luchthaven Schiphol, was het hek van de dam. Mogelijke terroristen aan boord!

Niets was minder waar, bleek gisteravond. Zowel het achtuurjournaal als RTL Nieuws openden nog wel met de sisser. Op RTL vertelde verslaggever Rik Konijenbelt dat persofficier Ed Hartjes bekend had gemaakt dat er niets aan de hand was. De twaalf Indiërs waren met gsm’s en laptops in de weer geweest vlak voor de start en ze waren nogal luidruchtig, maar dat was het dan ook. Het OM had de telefoons en laptops nog onderzocht, want technisch is het mogelijk om met een mobiele telefoon op afstand explosieven tot ontploffing te brengen. Maar ook daar niks gevonden. Presentator Rick Nieman: „Maar Rik, zeg nou zelf, dat hadden wij toch ook kunnen zijn, in een beetje baldadige bui, met die laptops en gsm’s? Het lijkt een paniekerige reactie.” Alsof hij wilde zeggen: „Hebben we ons daar nou anderhalve dag zo druk om gemaakt?”

De veroorzaker van de verhoogde staat van paraatheid, Osama bin Laden, werd op CNN geportretteerd. CNN heeft er als nieuwszender geen moeite mee om de groots aangekondigde documentaire een uur later dan gepland uit te zenden, omdat president Chirac om acht uur live zijn volk toesprak over het sturen van 1.600 man naar Libanon.

In de documentaire In the Footsteps of bín Laden, gemaakt door Christiane Amanpour, kwamen vrienden, medestrijders en enkele journalisten aan het woord. Zij schetsten in twee uur tijd een strak beeld van ’s werelds meest gezochte terrorist. Van een klein verlegen jongetje dat ruzietjes op het voetbalveld liever zonder geweld oploste, tot de extremist die met een uitgekiende mediastrategie de wereld bespeelt.

Amanpour toonde de notulen van de oprichtingsvergadering van Al-Qaeda, sprak met de zoon van Abdullah Azzam, een van de geestelijke inspirators van Bin Laden, en toonde knap het radicaliseringsproces van Bin Laden.

Later op de avond stond verslaggever Willem Lust van Nova nog vergeefs in het donker te wachten op de luchthaven Schiphol. Hij zag het zelf ook allemaal niet meer zo zitten: „Waarschijnlijk komen hier over een half uur of zo een paar geblindeerde busjes met hoge snelheid voorbij en dat was het dan”, speculeerde Lust. Terreur in Nederland is voorlopig nog niet erg mediageniek.