Twaalf mannen zijn geen terroristen

De twaalf passagiers die woensdag in een toestel van Northwest Airlines zijn aangehouden, zijn gisteravond na een „goed en snel” onderzoek weer vrijgelaten. Het incident heeft volgens persofficier Ed Hartjes „niets met terrorisme te maken”. Dat zei de persofficier gisteravond tijdens een persconferentie.

De twaalf mannen van Indiase afkomst werden verdacht van „een poging tot het begaan van een daad van geweld aan boord van een luchtvaartuig, waardoor de veiligheid van dat luchtvaartuig in gevaar kan worden gebracht”. De DC-10 van Northwest Airlines keerde woensdag twintig minuten na de start van een vlucht van Amsterdam naar de Indiase stad Mumbai (het voormalige Bombay) terug naar de luchthaven Schiphol, omdat de mannen zich verdacht gedroegen. Ze gaven mobiele telefoons, computers en andere goederen aan elkaar door. En ze volgden, volgens persofficier Hartjes, niet de aanwijzingen van het cabinepersoneel op. „Gelet op deze omstandigheden heeft de piloot besloten het vliegtuig terug te laten keren”, aldus de persofficier. Op Schiphol werden ze aangehouden door de Koninklijke Marechaussee.

Het onderzoek heeft zich vooral gericht op de vraag of de mannen explosieven en ontstekingsmechanismen aan boord van het vliegtuig hadden gebracht. Het is technisch mogelijk om met een geprepareerde mobiele telefoon explosieven op afstand tot ontploffing te brengen. Onderzoek aan de telefoons en het vliegtuig heeft uitgewezen dat de telefoons niet geprepareerd waren en er ook geen explosieven aan boord van het toestel waren. Ook uit verhoren van de twaalf verdachten en getuigen zijn volgens het openbaar ministerie geen aanwijzingen naar voren gekomen dat de mannen een daad van geweld wilden plegen.

Sinds de aanslagen van 11 september en na de terreurdreiging in het Verenigd Koninkrijk zijn zowel vliegtuigbemanningen als opsporingsinstanties zeer alert op eventuele aanslagen, aldus Hartjes. „Dreigingen worden zeer serieus genomen”, aldus de persofficier. De mannen gedroegen zich ook al verdacht voordat ze in het vliegtuig stapten. Hun gedrag op de luchthaven Schiphol was echter geen reden om hun de toegang tot het vliegtuig te ontzeggen.

Het OM wilde zelf niets zeggen over de leeftijden en beroepen van de twaalf mannen. Het ging om een groep vrienden – twee koks en tien exporteurs van kleding – in de leeftijd van twintig tot en met dertig jaar. Ze zijn allemaal moslim en geboren in Mumbai. Ze maakten een tussenstop in Amsterdam en kwamen van een festival in het Caraïbische Trinidad en Tobago. Familieleden van de twaalf hebben zich beklaagd omdat de groep zou zijn opgepakt omdat ze moslim zijn.

Minister Donner (Justitie, CDA) zei tevreden te zijn over de procedure die woensdag is gevolgd. „Veiligheid staat voorop.” TweeF-16’s begeleidden het toestel terug naar Schiphol. De minister van Justitie kan de gevechtsvliegtuigen in zulke situaties in het uiterste geval toestemming geven zo nodig te schieten. Die procedure is woensdag echter niet aan de orde geweest, benadrukte Donner.