Ploeteren bij de publieke omroep

Cees van Ede, hoofd tvdocumentaires van de NPS, staat komend seizoen met het kunstprogramma Het uur van de wolf op de vroege zondagavond. De zendtijd is gehalveerd, omdat het wekelijkse uur voortaan moet worden gedeeld met de AVRO-rubriek Close Up.

Hoe is de schade verdeeld?

„Zo redelijk mogelijk. Sommige documentaires zijn gekoppeld aan een cultureel evenement en moeten dus bij voorkeur op een bepaalde datum worden uitgezonden. Die hebben we eerst in het schema gezet, en daarna vullen we de rest in – min of meer om en om. De halvering komt bij ons nog harder aan dan bij de AVRO, omdat wij óók nog de afspraak hebben dat de VPRO af en toe een aflevering bijdraagt. Wij hebben zodoende op jaarbasis geen 26 afleveringen overgehouden, zoals de AVRO, maar nog slechts 22. En een bijkomend nadeel is dat ook ons budget is ingekrompen. Hogerhand heeft het gemiddelde genomen van de budgetten van beide rubrieken, maar Close Up is altijd een stuk goedkoper geweest dan Het uur van de wolf. Het komt er in de praktijk op neer, dat wij nu geen enkel programma meer kunnen maken zonder steun van fondsen. We zijn volstrekt afhankelijk geworden.”

Ontstaat er ook een stuwmeer van documentaires die al besteld en/of in productie zijn?

„In zekere zin wel. Dit soort producties moet altijd ver van tevoren in gang worden gezet. Met als gevolg dat we nu met een aantal documentaires zitten die ons huidige budget ver te boven gaan, terwijl al met de makers was afgesproken hoe hoog onze participatie zou zijn. Die drukken op de begroting voor volgend jaar, zodat we dan nóg minder eigen producties kunnen maken en nóg meer uit het buitenland moeten aankopen. Feitelijk zitten we voor volgend jaar al vol. Voor nieuwe plannen ziet het er somber uit. Dat is ook voor de documentairemakers in dit land uiterst pijnlijk. De omroep biedt steeds minder ruimte om hun plannen te realiseren.”

Was het niet mogelijk geweest beide rubrieken samen te voegen?

„Nee. Beide redacties zijn er buitengewoon ongelukkig mee, dat we onder dwang deze ene plek moeten delen. We blijven hopen dat deze ellendige beslissing ooit weer wordt teruggedraaid. Dit jaar is dat niet gelukt, hoewel onze eigen directies wel hun best hebben gedaan. De raad van bestuur denkt dat we twee dezelfde rubrieken maken, omdat we alle twee over cultuur gaan, maar met die redenering zijn we het domweg niet eens. Het gebeurt maar zelden dat we van elkaar denken: hé, dat hadden wij ook kunnen uitzenden. Het uur van de wolf stelt de autonomie van de documentairemaker voorop; hoe origineler en eigenwijzer, hoe liever het ons is. Terwijl bij Close Up volgens een veel strakker procédé wordt gewerkt. We verdelen de schaarse zendtijd in goed overleg, maar verder blijven we los van elkaar opereren.”

Is het vervelend tegenover het voetbal te staan?

„Dat is een lange omroeptraditie, de cultuur wordt bijna altijd weggezet tegenover het voetbal. Een extra punt van zorg is wel dat er voortaan van ons een hoger marktaandeel wordt verwacht dan we de afgelopen twaalf jaar met Het uur van de wolf hebben gehaald. Met onze documentaires over André Hazes en Ramses Shaffy hebben we in het verleden hoog gescoord, maar zulke onderwerpen heb je niet elke week.”

Een zwaar seizoen dus?

„Het blijft ploeteren bij de publieke omroep. Maar maak het alsjeblieft niet nog erger dan het is. Er komen allerlei prachtige documentaires aan, waar iedereen heel gelukkig van gaat worden.”

Het wekelijkse kunstuur wordt op 10 sept. geopend met de Close Up-documentaire ‘Kunstdieven, grafrovers en witwassers’. Ned.2, zondag, 19.00-20.00u.