Jolige reizigers mogen terug naar India

De passagiers van een Amerikaans toestel die om veiligheidsredenen werden aangehouden, zijn weer vrij. Hun familie in India is boos. „Een moslimnaam en je bent meteen verdacht.”

New Delhi, 25 aug. - Sabah Qadir kreeg vanochtend het bevrijdende telefoontje van haar man. Hij was vrijgelaten, niet meer verdacht. Hij mocht naar huis. Sabah is de vrouw van de 32-jarige Ayub Qadir, een van de twaalf arrestanten van het vliegtuig van Northwest Airlines dat woensdag terugkeerde naar Schiphol wegens veiligheidsredenen. Is ze blij? Of is ze boos? Ze weet het niet. Sabah Qadir zegt: „Wat is dit voor wereld? Je hebt een moslimnaam, je zit in een vliegtuig en je wordt meteen verdacht van terrorisme.”

Al ruim zes jaar vliegt haar man Ayub, een kledinghandelaar, naar textielbeurzen zoals op het Caraïbische eiland Trinidad of op Mauritius. Dit keer was hij naar Amsterdam en Port-of-Spain op Trinidad geweest, samen met negen collega’s en twee koks. „Ze hadden hun eigen koks meegenomen omdat ze het Indiase eten misten tijdens hun reizen”, zegt Sabah.

De mannen zouden zich verdacht hebben gedragen aan boord van het vliegtuig, maar Sabah vermoedt gewoon dat ze in een jolige stemming waren omdat ze weer op weg naar huis waren.

Veel van de mannen zijn afkomstig uit de Ahmad Oomerbhoy Memon Colony, een woonbuurt in het Mumbaise Jogeshwari, de wijk met het treinstation dat vorige maand doelwit was van een van de zeven bomaanslagen in de miljoenenstad Mumbai. Het zijn traditionele moslimhandelaren van de Memon-gemeenschap, met wortels in de deelstaat Gujarat, dat ten noorden van Mumbai ligt en grenst aan Pakistan. In 2002 vielen daar meer dan duizend doden, meest moslims, bij gevechten met nationalistische hindoes, en sindsdien zijn er geregeld oplevingen van religieus geweld. Moslims uit Gujarat voelen zich, evenals moslims uit het Indiase deel van Kashmir, nog meer dan andere Indiase moslims achtergesteld.

De afgelopen dagen heeft de hele buurt in spanning gezeten, zegt Abdul Qadir, de vader van Ayub. Opgelucht is hij dat zijn zoon op vrije voeten is gezet. Hij zegt: „Maar het is een schande dat we via de televisie kennis moesten nemen van de hele affaire. Niemand heeft ons officieel ingelicht over wat er gaande was. Het was voor ons gissen. Zo word je toch niet behandeld.”

In India heeft de affaire grote aandacht gekregen in de media, waarbij de namen van de arrestanten vandaag in veel kranten zijn gepubliceerd. Het Indiase ministerie van Buitenlandse Zaken maakt zich zorgen, zo meldt televisiezender CNN-IBN, over het feit dat alle arrestanten Zuid-Aziatisch waren, ondanks sussende woorden uit Nederland dat er geen sprake zou zijn van racisme.

familie Ook tipgever 11 september was aan boord

„Dit gaat de verkeerde kant op”, zegt Shoib Bhai, moslim en als politicus verbonden aan de seculiere Janta Dal-partij, die in de oppositie zit. „Er bestaat een grote misconceptie in de westerse wereld dat elke moslim een terrorist is. De wijze waarop er in de Verenigde Staten en Europa over de islam en moslims wordt gesproken, is schadelijk. Het is toch te gek voor woorden dat moslims zo maar opgepakt kunnen worden in een vliegtuig omdat ze zich anders gedragen.”

Afgelopen weekeinde was er in de Indiase hoofdstad New Delhi nog een conferentie, die georganiseerd was door moslimgeleerden, over terrorisme. Veel moslims maken zich grote zorgen over de eenvoudige wijze waarop moslims tegenwoordig met terrorisme worden geassocieerd in de westerse wereld en in India. Shoib: „Je voelt je steeds weer in het defensief gedrukt en gestigmatiseerd. Hoe zouden westerse blanken zich voelen als zij zouden worden behandeld als die twaalf mannen van de vlucht van Northwest Airlines?”

Een onzer redacteuren voegt hieraan toe: Aan boord van het toestel van Northwest Airlines was ook Tim Nelson, de man die in de Verenigde Staten als held wordt gezien omdat hij de FBI in augustus 2001 op het spoor zette van Zacarias Moussaoui. Deze Moussaoui wordt gezien als de ‘twintigste kaper’ van de vliegtuigen die werden gebruikt bij de aanslagen van 11 september dat jaar. Hij zat sindsdien vast en kreeg dit jaar een levenslange gevangenisstraf. Nelson is een vlieginstructeur, en maakte zich zorgen over het eigenaardige gedrag van Moussaoui, die lessen volgde op zijn school.

Nelson was aan boord als medewerker van een dochterbedrijf van Northwest, en moest een gestrand toestel in India naar een onderhoudsafdeling op Schiphol begeleiden. Tegen Amerikaanse kranten zei hij woensdag dat hij de indruk had dat het incident om een misverstand ging.