Dubstep-virus en veel Mahler

De cd-verkoopcijfers dalen al jaren, maar de stroom aangekondigde platen en optredens droogt maar niet op. Dezelfde consumenten die de hand op de knip houden als het om cd’s gaat, hebben volop geld over voor dure concertkaartjes – al wijst de licht tanende belangstelling voor het laatste, peperdure concert van de Rolling Stones erop dat de bands zichzelf niet moeten overschatten.

De paradox is dat de cd bij concerten de maat der dingen is. Vroeger kwam het geregeld voor dat de live versies stevig afweken van het origineel, dat er nog wel eens geïmproviseerd en uitgesponnen werd, dat er nog wel eens nieuwe nummers werden gespeeld. Vandaag de dag draait er immers in veel gevallen, ja, ook bij dat hippe gitaarbandje, een harddisk mee met voorbespeelde partijen. Nieuw is deze ontwikkeling niet, want toen Madonna begin jaren negentig in Nederland optrad waren de vermoedens omtrent playbacken al niet van de lucht. Het draait niet meer noodzakelijk om de muziek: in de concertfilm Truth Or Dare, die van diezelfde tournee werd gemaakt, kwam amper een grote teen van een muzikant voor, terwijl het wel en wee van de danserstroupe uitgebreid aan de orde kwam. Hoewel Madonna tegenwoordig wel eens doet alsof, door een akoestische gitaar om te hangen, zal dat bij haar twee concerten begin september in de Amsterdamse ArenA wel niet anders zijn.

Basement Jaxx, de Britse danshype van een jaar of wat geleden, maakt veel werk van de liveshow. Hopelijk doen ze komend seizoen ook Nederland aan. In ieder geval bewijst ze nog steeds relevant te zijn op Crazy Itch Radio, de vierde reguliere cd die half september verschijnt. Alleraardigst is ook de neiging tot Braziliaanse favela-beats en Balkan-achtige invloeden, want zulke Oost-Europese beats (denk aan Lowlands-topper Gogol Bordello) zijn hip op bepaalde Londense dansvloeren en veroveren ook de rest van de wereld.

Het virus van de dubstep, betoverende beats waaruit elk overbodig geluid is weggefilterd, is zich snel aan het verspreiden. De cd-koper is voornamelijk aangewezen op compilaties, maar menigeen kijkt reikhalzend uit naar het langspeeldebuut van Kode 9 (ofwel sleutelfiguur Steve Goodman).

Intussen nemen dubstep-avonden in Nederland hand over hand toe. Zelfs op het festival Night Of The Unexpected, op 7 september in het Amsterdamse Paradiso, klinkt tussen de strenge avant-garde van Phill Niblock, Sofia Gubajdolina en Sonic Youth-gitarist Lee Ranaldo een ultra minimalistische dubstep.

Pop is allang niet meer het voorrecht van de jeugd, bewijst de komst van een gestage stroom oudjes naar de Nederlandse podia. Dat er bij de reprise van Bruce Springsteens folkproject, Pete Seeger Sessions, in Ahoy’ een harddisk meezoemt is niet te hopen, want zoals we weten van Bob Dylans bekering tot de elektriciteit op het Newport-festival in 1964, is de oude Seeger in staat om er de bijl in te zetten. Marianne Faithfull en Level 42 toeren uitgebreid door het land, oud-glamrocker Steve Harley staat in Carré en de Moody Blues bezetten drie avonden achter elkaar de Heineken Music Hall. Waarbij die groep wel in het achterhoofd zal houden dat een computer of harddiskrecorder niet zo snel stukgaat als de mellotron, het beroemde toetseninstrument dat zijn gebruikers destijds regelmatig spectaculair in de steek liet.

Tom Waits, bekend om zijn peperdure concerten, doet Nederland binnen afzienbare tijd niet aan, maar hij houdt de fans blij met Orphans: Brawlers, Bawlers And Bastards: een in november te verschijnen driedubbele cd met voornamelijk onuitgebracht werk. De hiphopgemeenschap wordt, hopelijk, blij van nieuwe releases van Missy Elliott, DJ Shadow, P. Diddy (die zich kennelijk even losgerukt heeft van zijn kledinglijn), Jurassic 5, en Nas, wiens album de veelbelovende titel Hip-hop Is Dead draagt. Fans van veeleisende, complexe alternatieve rock kijken watertandend uit naar Amputechture, de derde studio-cd van The Mars Volta. Misschien dat meesterbrein Omar Rodriguez-Lopez nog eens kan uitleggen waarom hij de gitaarpartijen op dat album overliet aan John Frusciante van The Red Hot Chili Peppers. Want bij optredens van zijn band én van zijn soloproject laat hij steevast horen dat hij een meester is op de snaren, die nog razend knap kan improviseren bovendien.