Te saai diploma voor een creatieve studie

Niet alleen particuliere instellingen, maar ook gesubsidieerde hogescholen maken zich schuldig aan misleiding van studenten.

Toen ze aan de studie ICT Media Design op de Fontys Hogescholen in Eindhoven begon, verwachtte ze „een creatieve opleiding” te gaan doen. Maar de 20-jarige studente, die niet met haar naam in de krant wil, kwam er na verloop van tijd achter dat ze geen zelfstandige opleiding volgde. ICT Media Design bleek een ‘opleidingsvariant’ van Bedrijfskundige Informatica te zijn. Die studie zou op het diploma worden vermeld. Een teleurstelling. Dat is veel minder creatief dan ze had gehoopt. Inmiddels studeert ze ergens anders.

Niet alleen particuliere hogescholen worden beschuldigd van het geven van misleidende informatie over keuzevakken, en over afstudeervarianten en keuzeprogramma’s van geaccrediteerde opleidingen. Ook met overheidsgeld gefinancierde instellingen, waarvan Fontys er één is, blijken zich volgens de Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO) schuldig te maken aan deze praktijken. De NVAO noemt nog geen namen, want ze onderzoekt de juridische achtergrond nog.

Op de website van Fontys Hogescholen staat ICT Media Design vermeld als opleidingsvariant van Bedrijfskundige Informatica. Maar op de aparte webpagina van de opleiding wordt gerept van een ‘studie’ die vier jaar duurt. Studenten ICT Media Design moeten verplicht de ‘verdiepende minor’ Communicatie & Multimedia Design volgen. Een tweede minor mogen ze zelf kiezen.

Een woordvoerster van Norbert Verbraak, voorzitter van het college van bestuur van de Fontys Hogescholen, zegt dat nergens is vastgelegd welke termen mogen worden gebruikt om een studie aan te duiden. Fontys zelf gebruikt ‘opleiding’ voor een hoofdrichting en ‘studie’ of ‘cursus’ voor deelrichtingen, aldus de woordvoerster. „In de spreektaal worden die termen misschien door elkaar gebruikt, maar onze informatie is helder. Wij doen niet aan moedwillige misleiding van studenten.”

ICT Media Design op Fontys is niet geaccrediteerd. Bedrijfskundige Informatica wel. Accreditatie is belangrijk omdat daarmee het te behalen diploma officieel wordt erkend. Wie een niet-geaccrediteerde opleiding afrondt, weet niet wat de status van het behaalde diploma is. De oplossing van Fontys, dat de studie presenteert als variant op een erkende opleiding, is misleidend, zegt de NVAO.

Voorzitter Sebastiaan den Bak van studentenorganisatie ISO bestrijdt de lezing van hogescholen die zeggen dat het slechts om keuzevakken, afstudeervarianten en keuzeprogramma’s gaat. Zo wordt het niet gepresenteerd aan de studenten, zegt hij. Officieel mogen varianten en keuzeprogramma’s van een geaccrediteerde opleiding maximaal 40 procent afwijken van het hoofdprogramma. Volgens Den Bak gaan sommige hogescholen daar „fors overheen”.

Volgens een woordvoerster van de NVAO ontbreekt het de hogescholen aan goede communicatie. Op websites, zegt de woordvoerster, is de informatie vaak onduidelijk of onjuist. Deze misverstanden kunnen worden verholpen, aldus de NVAO: zeg duidelijk van tevoren welk diploma studenten krijgen. „En als er een nieuwe afstudeervariant bijkomt, kunnen hogescholen altijd bij ons langs komen om die aan te melden. Dan kunnen wij op korte termijn goedkeuring geven om de naam van die variant te laten accrediteren.”

De NVAO kan formeel geen sancties opleggen aan hogescholen die studenten onduidelijk of onjuist informeren. ISO-voorzitter Sebastiaan den Bak vindt dat de controles op opleidingen moeten worden verbeterd. „Vaker controleren is onhaalbaar, maar het moet wel beter. Studenten moeten weten waar ze aan toe zijn.”